Για τον Τζιμάκο ,όπως κάθε χρόνο τέτοια μέρα

 

Όπως κάθε χρόνο τέτοια μέρα:

Στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, ήμουν δεν ήμουν 8 χρονών, έτυχε να ακούσω κάποια στιγμή στο αυτοκίνητο ένα τραγούδι από ένα cd του πατέρα μου με έναν πολύ λυτρωτικό για εμένα στίχο:

«Όλο εμένανε σηκώνει να πω μάθημα η δασκάλα

Θα την σφάξω σαν κουνέλι και θα βγω να παίξω μπάλα.»

Ούτε αγάπες, ούτε λουλούδια, ούτε έρωτες. Κατευθείαν στο ψητό, στα πραγματικά προβλήματα, στις φωτοτυπίες της κυρίας Κικής που μου στερούσαν κάθε μέρα την απογευματινή μου μπάλα στο προαύλιο της εκκλησίας. Να δεις που κι ο Τζίμης την κυρία Κική θα έχει, σκέφτηκα. Έτσι ξεκίνησε η σχέση μου με τον Τζιμάκο.

Ένα άλλο συνήθειο που είχαμε με τους γονείς μου την ίδια περίπου περίοδο ήταν να αναλύουμε τους στίχους από τα τραγούδια που έβαζε ο πατέρας μου στο αμάξι. Φιλολογικό εργαστήριο το πασάτ. «Δεξιοί» τώρα οι δικοί μου και να μου λένε για τον Πέτρο, τον Γιόχαν και τον Φρανς και πώς τους καθάρισε ο καπιταλισμός και στην ειρήνη και στον πόλεμο.

Έτσι σε μια αντίστοιχη φιλολογική βόλτα με το αμάξι βρίσκω κι εγώ την ευκαιρία: θέλω να αναλύσουμε τα τραγούδια του Πανούση, που έχει δύσκολο στίχο, καθηλωτικό. Η απάντηση που πήρα ήταν ότι λίγο πολύ ο Πανούσης είναι ένας πλακατζής, ένας ανάρχας, ένας 3 πουλάκια κάθονταν και πλέκανε πουλόβερ, που εντάξει δε λέει και τίποτα στους στίχους του, δεν υπάρχει κάποιο νόημα, κάποιος στόχος. Και κάπως έτσι πορεύτηκα μέχρι την εφηβεία. Τον άκουγα σα να είναι αγγλικός ο στίχος, κάτι καταλάβαινα, με συνέπαιρναν κάτι δίστιχα, κάτι λέξεις, η φωνή, η μουσική, ο ρυθμός, αλλά τίποτα βαθύτερο.

Ακόμα και σήμερα που έχει κλείσει ο κύκλος του, ο Τζίμης Πανούσης στο μυαλό των περισσότερων είναι πρώτα από όλα ένας διασκεδαστής, ένας «προζεράς», από τους πρώτους stand-up comedians, αυτός που έπαιρνε ξεκαρδιστικά τηλέφωνα σε ροζ γραμμές, που ξεφτίλισε τον Σαββόπουλο για το Perfect Day και την πρέζα την όμορφη, αυτός που και καλά έβγαζε δονητές από τις τσάντες των γυναικών που είχαν πάει να τον δουν, αυτός που μπορούσε να λέει ανοιχτά για τον Λιδάκη, τον Δήμα, τον Ρέμο, την Βίσση, αυτός που πείραζε τα τραγούδια των άλλων, αυτός που έκανε τα λογοπαίγνια σε ρυθμούς αυτόματου όπλου, αυτός που θα μιλούσε για παρτούζες, για μουνιά, για κώλους, ενώ φοράει γελοίες περούκες κι ένα άβολο κολάν.

Αυτό, όμως, ήταν όλο μια περσόνα. Μια περσόνα που ούτε ο ίδιος ο Πανούσης συμπαθούσε ή εκτιμούσε, ο πραγματικός Πανούσης, ο γλυκός, ο ντροπαλός, αυτός που καθόταν μέχρι το ξημέρωμα με τον Χατζιδάκι και τα έπιναν στο Παγκράτι. Ήταν μια περσόνα που τον εγκλώβιζε. Ο Πανούσης ήταν ένα κράμα, μαρξισμός, αριστοφανική κωμωδία και φροϋδισμός. Το μεγάλο του σχέδιο δεν ήταν μόνο να περάσει τον πολιτικό του στοχασμό και τα υπαρξιακά του αδιέξοδα στην Τέχνη, αλλά σε μια -ας την πούμε- μαρξιστική αντίληψη να μπορεί αυτή η Τέχνη να φτάσει και στον τελευταίο ακροατή, στον εφοπλιστή και στον σοφέρ του, στο λούμπεν στοιχείο, στην καθωσπρέπει κυρία, στον μαλάκα τον νοικοκυραίο, στον καυλωμένο έφηβο, στον απολιτίκ φασαίο, στον τηλεορασάκια και στο κοινό του Σεφερλή και στον έντεχνο.

Όταν πήγαινες στο μαγαζί του θα έβλεπες τόσο ετερόκλιτα στοιχεία μέσα, ανθρώπους που δε θα μπορούσαν να βρεθούν στον ίδιο χώρο για κανέναν άλλο λόγο, με καμία άλλη αφορμή. Αυτή ήταν η προσωπική του νίκη.

Ζήτω η παχυσαρκία, τα πολύ χοντρά αστεία, έλεγε. Εκμεταλλευόταν αδίστακτα τον Αριστοφάνη, να σε ζαλίζουν οι μεγάλοι φαλλοί που κουνιούνται με έναν άγριο ρυθμό στη σκηνή για να πέσει κι η τελευταία σου άμυνα και νικημένο πια να σου θυμίσει ότι τους μικροαστούς θα τους φάνε τα παιδιά τους, να σε ρωτήσει αν υπάρχεις επειδή κλάνεις κι επειδή ρεύεσαι, να γελάσει με τις βεβαιότητες της μονογαμίας, να σε φτύσει και να σε αγκαλιάσει που έγινες μια γλάστρα στο σαλόνι, να σου θυμίσει ότι η ανακωχή είναι προσωρινή, να αναστενάξει για το τι πάθος ατελείωτο που ήταν η ζωή του τόσο που θα ήθελε να γυρίσει στη μήτρα της μητέρας του και να μην ξαναγεννηθεί, να μην την ξαναπάθει. Μέχρι και τον Παρμενίδη έβαλε κάτω και τον έκανε πενηνταράκια.

Ο Πανούσης είχε μια καρδιά περιβόλι, ένα περιβόλι γεμάτο λάκκους, ναρκοθετημένους λάκκους με αστεία, ήθελε να πέσεις μέσα και να τον καταλάβεις, να τον αγαπήσεις, να ξεφύγεις από τα κάγκελα που είναι παντού, από τους «νταλάρες» που ορίζουν τα όρια της τέχνης και της αισθητικής. Κι έτσι να ένιωθε κι ο ίδιος την λύτρωσή του, να πετάξει τα παλιομισοφόρια της περσόνας του, να βάλει τα ρούχα της μαμάς του, της πρώτης ύπαρξής του, της «παράνομης», της ελεύθερης. Να μην έχει ανάγκη την ασπίδα του αντάρτη και πρώην εξόριστου πατέρα του με την βαριά ιστορία του και τον ισχυρό χαρακτήρα του τον ανάγκαζαν να κάνει πάντα σκανδαλιές για να ετεροπροσδιορίζεται. Απλώς να χαθεί. Απλώς να σωθεί.

Ίσως στο τέλος της ζωής του να έπεσε μέσα στον ίδιο του το λάκκο, ίσως δεν είχε πια τη δύναμη να βγει, ίσως σε ένα από τα πολλά stage diving να πνίγηκε στα χάχανα και στα γέλια τους, ίσως οι χοντράδες να νίκησαν το μήνυμά του, ίσως να είδε τον εαυτό του cover σε πολλά νεοναζί κι αντικομμουνιστικά προφίλ στα ΜΚΔ, ίσως το τσίρκο που είχε στήσει το υπόγειο μαγαζί βούλιαξε και τον πήρε κι αυτόν μαζί. Κι αυτό το είχε προβλέψει.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο Τζιμάκος που δεν είναι πια στη ζωή, που δεν έχει πια την ανάγκη από τις πρόζες και τα χάχανα, τώρα που δε μας χρειάζεται πια, που δεν έχει ανάγκη την προσοχή μας, ίσως τώρα που έγινε αστρική σκόνη ίσως τώρα να μπορεί να μας βάλει κάτω και να μας μιλήσει ανεμπόδιστα για το υπέροχό του σύμπαν.

Γι’ αυτό θα πέσω μέσα

σε χάχανα και γέλια να πνιγώ

να γίνω πριγκιπέσα

της μάνας μου τα ρούχα να φορώ

να χαθώ

να σωθώ

 

Κυκλοθυμικός facebook

Χρόνης Eξαρχάκος: Ο ηθοποιός που έσερνε μια ζωή το καρότσι της ανάπηρης μάνας του και έφυγε στα 52 του

 

Χρόνης Eξαρχάκος: Έσερνε μια ζωή το καρότσι της ανάπηρης μάνας του

Γεννήθηκε το 1932 στην Ερμούπολη της Σύρου. Σπούδασε στη σχολή του Πέλου Κατσέλη. Αποφοίτησε το 1963 και πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο στη «Βίλα των οργίων», με το θίασο Ρηγόπουλου- Αναλυτή.

Ένα χρόνο μετά κάνει και το ντεμπούτο του στο σινεμά, με την ταινία του Οδυσσέα Κωστελέτου Διαζύγιο αλά ελληνικά. Εμφανίστηκε σε 20 ταινίες και έπαιξε σε 60 επιθεωρήσεις. Μερικές από τις πιο γνωστές ταινίες του είναι: Η κόρη μου η σοσιαλίστρια (1966), Γοργόνες και μάγκες (1968), Η Παριζιάνα (1969), Μαριχουάνα στοπ (1971), Μια Ελληνίδα στο χαρέμι (1971) κ.ά.

Η τελευταία του εμφάνιση στο θέατρο ήταν στο «Ακροπόλ» στο έργο «Το παραμύθι πάει σύννεφο» (1982). Η μητέρα του ήταν ανάπηρη και έτσι ο Χρόνης πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μαζί της, για να την φροντίζει και εκεί αποδίδουν και οι φίλοι του τα ξεσπάσματα και τις εκρήξεις του, γιατί η μητέρα του, του είχε πολύ μεγάλη αδυναμία και δεν τον άφηνε να παντρευτεί, αλλά του έφερνε αντιρρήσεις συνέχεια και σε όλες του τις επιλογές , για να μην τον χάσει από δίπλα της.

Η ζωή του Χρόνη Εξαρχάκου

Πέθανε στις 27 Σεπτεμβρίου 1984 σε ηλικία 52 χρόνων, μόνος του, μέσα σ’ ένα νοσοκομείο και η κηδεία του έγινε στο Α΄ Νεκροταφείο… Στη δεκαετία του ’80 ασθένησε από καρκίνο και ενώ πήγε στο Λονδίνο και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, δεν τα κατάφερε. Ακόμα και το διάστημα που η κατάσταση του επιβαρυνόταν και το καταλάβαινε το τέλος, τις ώρες που ο πόνος ήταν σε ύφεση ο Χρόνης δεν έχανε το χιούμορ του και αστειευόταν συνέχεια με τις νοσοκόμες…

Ένα χρόνο μετά τον άδικο χαμό του από καρκίνο των οστών, δεν άντεξε και η μητέρα του και έφυγε από τη ζωή, πηγαίνοντας να συναντήσει το γιο της…

Δεν είχε νυμφευθεί ποτέ…

https://www.i-diakopes.gr 

Ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας προς τους ανθρώπους του θεάτρου

 

Ως θεατρολόγοι στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την πρώτη στιγμή γαλουχηθήκαμε με την αντίληψη ότι το θέατρο είναι δημιούργημα της δημοκρατίας, θεματοφύλακας της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

 

Για αυτό και είναι αδιανόητο το γεγονός ότι, σε μία πολύ δύσκολη συγκυρία για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες, οι άνθρωποι του θεάτρου, αντί να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να υπερασπιστούν τη δημοκρατία, αποφάσισαν, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, να αποκλείσουν θεατές από τις παραστάσεις τους. 

 

Σε μία εποχή που το ελληνικό θέατρο προσπαθεί ακόμη να γιατρέψει τις πληγές του από τις πρόσφατες καταγγελίες που έφεραν στο φως χρόνιες παθογένειες και ενώ επιχειρεί να ορθοποδήσει μετά από μία μακρά περίοδο υπολειτουργίας και αδράνειας, αυτή η κατάπτιστη απόφαση αποκλεισμού θεατών από τα θέατρα έρχεται να καταφέρει το τελειωτικό χτύπημα.

 

 Το θέατρο αποκόπτεται πλήρως από την κοινωνία και από χώρος ελεύθερης έκφρασης και ανταλλαγής ιδεών γίνεται ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα ελέγχου και εφαρμογής των επιταγών της εξουσίας. 

 

Αντί να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους που αγωνίζονται για να υπερασπιστούν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, οδηγούμενοι πολλές φορές στην ανέχεια και την απελπισία, το θέατρο μετατρέπεται σε μοχλό πίεσης για την εφαρμογή ενός αμείλικτου συστήματος διακρίσεων εντελώς ξένου με τις αρχές του.

Για ποιο λόγο αγωνίστηκαν όλο αυτό το διάστημα να επιστρέψουν στις σκηνές οι άνθρωποι του θεάτρου εάν επρόκειτο να προδώσουν μία προς μία όλες τις αρχές και τις αξίες του; 

 

Ποιον νομίζουν ότι θα πείσουν μιλώντας για Ελευθερία, Δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, αξιοπρέπεια και αντίσταση στην εξουσία όταν η πλήρης υποταγή τους στη θέληση της άρχουσας τάξης τους οδήγησε στην πρωτοφανή απόφαση να κλείσουν τις πόρτες των θεάτρων τους σε ένα μέρος του κοινού;

 Και οι θεατές που πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου στα θέατρα και θα δεχτούν να υποβληθούν στις διαδικασίες ελέγχου ποια ακριβώς ψυχική ανάταση προσδοκούν να νιώσουν όντας μάρτυρες αυτής της επαίσχυντης υποκρισίας;

 

Κύριοι, αφού δεν έχετε το ανάστημα να υπερασπιστείτε τα θεμέλια του δημοκρατικού θεσμού που υπηρετείτε, το μόνο που μένει να κάνετε είναι να αποσυρθείτε. 

 

Όσο και αν φτιασιδωθείτε για μας θα είσαστε γυμνοί. 

 

Μην περιμένετε να σας ξεβράσει η σκηνή γιατί η πτώση σας θα είναι αμείλικτη και οδυνηρή.

 

 Το μόνο που σας πρέπει πλέον είναι η σιωπή. 

 

Ελίνα Καρδιακού

Θεατρολόγος

 

Αθήνα 17/09/2021"

Γιατί τώρα ρε γαμώτο;

 Το άρθρο αυτό δημιουργήθηκε την ημέρα της φυγής του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Η αλήθεια και η επικαιρότητα του παραμένουν αφοπλιστικές...

Κάτι λίγο πριν από τα μεσάνυχτα χθες το βράδυ έμαθα την είδηση για την απώλεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου και συγκλονισμένος μια φράση ήρθε αυθόρμητα…στο στόμα μου : Γιατί τώρα ρε γαμώτο;

Το «γιατί τώρα» κολλάει στο ότι την εποχή αυτή που η χώρα καταστρέφεται οικονομικά και σχεδόν χανόμαστε σε ένα σκοτεινιασμένο και μαυρισμένο οικονομικά και κοινωνικά περιβάλλον, με τον κόσμο απελπισμένο και εξαθλιωμένο, την ίδια στιγμή χάνεται ένας ακόμα σπουδαίος Έλληνας.

Το «γιατί τώρα» κολλάει στο ότι την εποχή αυτή οπού το ανάλγητο κράτος δεν διαφέρει καθόλου από τον ληστή με το καλάσνικοφ που μπαίνει στα σπίτια και ληστεύει απλούς ανθρώπους, μπαίνει με την ιδία θρασύτητα στα σπίτια και κατάσχει με νταϊλίκι και θράσος μισθούς και συντάξεις ενώ την ιδία στιγμή χάνεται ένας σπουδαίος Έλληνας που δώρισε σε όλους μας δώρα εθνικής περηφάνιας.

Μέσα από τη σιωπηλή ματιά της κάμερας του Θόδωρου Αγγελόπουλου ανέδυε υποδόρια η πιο βροντερή φωνή του Έλληνα.

Μέσα από τα μακρόσυρτα πλάνα του, ανεδείχθη το μετέωρο βήμα της Ελλάδας μεταξύ Ανατολής και Δύσης, μεταξύ του φασισμού και της Δημοκρατίας, μεταξύ του πολιτισμού και της βαρβαρότητας, μεταξύ του επιθυμητού και του απευκταίου.

Δεν θα ασχοληθώ με το πόσες ταινίες έκανε ο Αγγελόπουλος, πόσα βραβεία πήρε και πόσες διακρίσεις του απένειμαν στο εξωτερικό, καλυτέρα με αυτά να ασχοληθούν άλλοι πιο ειδήμονες.

Θα πω μόνο ότι έβγαλε τον Ελληνικό κινηματογράφο έξω από τα σύνορα της Ελλάδας και ότι πήρε πρώτη ύλη από τη σκόνη του χρόνου, τη ζύμωσε με το αίμα, το δάκρυ και τον ιδρώτα του Έλληνα και έπλασε τον πιο διαχρονικό και αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα του μέσα από το πέρασμα των αιώνων.

Η Ελλάδα από σήμερα φτώχυνε ακόμη περισσότερο.

Φτώχυνε από δημιουργικότητα, από μεγαλουργία, από τρυφερότητα και από μεράκι.

Είχα τη τύχη και την ευτυχία να τον γνωρίσω από κοντά σε τρία ταξίδια στο εξωτερικό, και να διαπιστώσω τον χαρακτήρα και το ήθος του, το χιούμορ του, την ευγένεια και τη μεγαλοσύνη του.

Αχ! βρε Ελλάδα κάθε μέρα γίνεσαι όλο και πιο φτωχή.

Και αν με το περιβόητο PSI καταφέρεις να μειώσεις τα χρέη σου, κανένα PSI δεν μπορεί να σου μειώσει την οδύνη για το χαμό αυτού του μεγάλου Έλληνα.

Καλό ταξίδι Θόδωρε.

ΠΗΓΉ https://www.ogdoo.gr

AΝΤΩΝΗΣ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ - ΚΡΑΤΗΣΑ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ (ΕΠΙΦΑΝΙΑ)

 ΕΠΙΦΑΝΙΑ, 1937 Ποίηση: Γιώργος Σεφέρης- Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης- Τραγούδι: Αντώνης Καλογιάννης

 Τ᾿ ἀνθισμένο πέλαγο καὶ τὰ βουνὰ στὴ χάση τοῦ φεγγαριού ἡ μεγάλη πέτρα κοντὰ στὶς ἀραποσυκιὲς καὶ τ᾿ ἀσφοδίλια τὸ σταμνὶ ποὺ δὲν ἤθελε νὰ στερέψει στὸ τέλος τῆς μέρας καὶ τὸ κλειστὸ κρεβάτι κοντὰ στὰ κυπαρίσσια καὶ τὰ μαλλιά σου χρυσά· τ᾿ ἄστρα τοῦ Κύκνου κι ἐκεῖνο τ᾿ ἄστρο ὁ Ἀλδεβαράν.

Κράτησα τη ζωή μου
ταξιδεύοντας ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα,
κάτω απ' το πλάγιασμα της βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες
με τα φύλλα της οξιάς
καμιά φωτιά
στην κορυφή τους βραδιάζει.

 

Τ' ανθισμένο πέλαγο και τα βουνά στη χάση του φεγγαριού
η μεγάλη πέτρα κοντά στις αγριοσυκιές και τ' ασφοδίλια
το σταμνί πού δεν ήθελε να στερέψει στο τέλος της μέρας
και το κλειστό κρεβάτι κοντά στα κυπαρίσσια και τα μαλλιά σου
χρυσά' τ' άστρα του Κύκνου κι εκείνο τ' άστρο ο Αλδεβαράν.
Κράτησα τη ζωή μου κράτησα τη ζωή μου ταξιδεύοντας
ανάμεσα στα κίτρινα δέντρα κατά το πλάγιασμα της βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες με τα φύλλα της οξιάς,
καμιά φωτιά στην κορυφή τους· βραδιάζει.

 
Κράτησα τη ζωή μου. στ' αριστερό σου χέρι μια γραμμή
μια χαρακιά στο γόνατο σου, τάχα να υπάρχουν
στην άμμο του περασμένου καλοκαιριού τάχα
να μένουν εκεί πού φύσηξε ό βοριάς καθώς ακούω
γύρω στην παγωμένη λίμνη την ξένη φωνή.
Τα πρόσωπα πού βλέπω δε ρωτούν μήτε ή γυναίκα
περπατώντας σκυφτή βυζαίνοντας το παιδί της.
Ανεβαίνω τα βουνά· μελανιασμένες λαγκαδιές. o χιονισμένος
κάμπος, ως πέρα ό χιονισμένος κάμπος, τίποτε δε ρωτούν
μήτε o καιρός κλειστός σε βουβά ερημοκλήσια μήτε
τα χέρια που απλώνονται για να γυρέψουν, κι οι δρόμοι.

 
Κράτησα τη ζωή μου ψιθυριστά μέσα στην απέραντη σιωπή
δεν ξέρω πια να μιλήσω μήτε να συλλογιστώ· ψίθυροι
σαν την ανάσα του κυπαρισσιού τη νύχτα εκείνη
σαν την ανθρώπινη φωνή της νυχτερινής θάλασσας στα χαλίκια
σαν την ανάμνηση, της φωνής σου λέγοντας ευτυχία.

 
Κλείνω τα μάτια γυρεύοντας το μυστικό συναπάντημα των νερών
κάτω απ' τον πάγο το χαμογέλιο της θάλασσας τα κλειστά πηγάδια
ψηλαφώντας με τις δικές μου φλέβες
τις φλέβες εκείνες πού μου ξεφεύγουν
εκεί πού τελειώνουν τα νερολούλουδα κι αυτός ό άνθρωπος
πού βηματίζει τυφλός πάνω στο χιόνι της σιωπής.

 
Κράτησα τη ζωή μου, μαζί του, γυρεύοντας το νερό που σ' αγγίζει
στάλες βαριές πάνω στα πράσινα φύλλα, στο πρόσωπο σου
μέσα στον άδειο κήπο, στάλες στην ακίνητη δεξαμενή
βρίσκοντας έναν κύκνο νεκρό μέσα στα κάτασπρα φτερά του,
δέντρα ζωντανά και τα μάτια σου προσηλωμένα.

 
Ο δρόμος αυτός δεν τελειώνει δεν έχει αλλαγή, όσο γυρεύεις
να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια, εκείνους πού έφυγαν εκείνους
πού χάθηκαν μέσα στον ύπνο τους πελαγίσιους τάφους,
όσο ζητάς τα σώματα πού αγάπησες να σκύψουν
κάτω από τα σκληρά κλωνάρια των πλατάνων εκεί
πού στάθηκε μια αχτίδα του ήλιου γυμνωμένη
και σκίρτησε ένας σκύλος και φτεροκόπησε ή καρδιά σου,
ό δρόμος δεν έχει αλλαγή. κράτησα τη ζωή μου.
Το χιόνι και το νερό παγωμένο στα πατήματα των αλόγων.

Ντίνος Χριστιανόπουλος - 20 Μαρτίου 1931 - 11 Αυγούστου 2020

 

Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ΄ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία, απ’ το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε: αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων», που μας άφησαν οι αρχαίοι.

Είμαι εναντίον των βραβείων, γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατώτερου μου -και κάποτε θα πρέπει να απαλλαγούμε από την συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά -και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας.

Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων. Σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την μανία μας για διακρίσεις και τη δίψα μας για λεφτά· ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας.

Είμαι εναντίον των λογοτεχνικών συντάξεων. Προτιμώ να πεθάνω στην ψάθα, παρά να αρμέγω το υπουργείο -κι ας με άρμεξε το κράτος μια ολόκληρη ζωή. Γιατί να με ταΐζει το Δημόσιο επειδή έγραψα μερικά ποιήματα; Και γιατί να αφήσω το Κράτος να χωθεί ακόμη περισσότερο στη ζωή μου;

Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Ποτέ μου δεν πάτησα σε υπουργείο και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση από το κράτος είναι η εφορία, που με γδέρνει.

Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους· τους άλλους όλους τους θάβουν. Όποιοι δεν τους παραδέχονται, καρατομούνται. Κυριαρχούν οι γλύφτηδες και οι τζουτζέδες. Δεν έχω καμιά αμφιβολία πως το μέλλον ανήκει στα σκουπίδια.

Είμαι εναντίον των κουλτουριάρηδων. Όλα τ’ αμφισβήτησαν, εκτός από τις τρίχες τους. Τους έχω μάθει για καλά. Xαλνούν τον κόσμο με την κριτική τους. Όλους τους βγάζουν σκάρτους και πουλημένους. Και μόλις πάρουν το πτυχίο, αμέσως διορίζονται στα υπουργεία· από παντού βυζαίνουν και ο ιδεαλισμός τους ξεφουσκώνει μέσ’ στα βολέματα του κατεστημένου.

Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι.

Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο· φταίνε και οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε και εμείς που πετάμε το τσιγάρο μας στον δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει και η δική μας σκαρταδούρα;
.
.
Ντίνος Χριστιανόπουλος - Eναντίον

 πηγή     Ποιητική Βιβλιοθήκη

Τα μουσεία ανοίγουν ξανά για το κοινό

 
«Επανέναρξη» κάνουν τη Δευτέρα 15 Ιουνίου τα μουσεία όλης της χώρας, μετά από τρεις μήνες που παρέμειναν κλειστά λόγω της κρίσης με τον κορονοϊό. Υπέροχα και μοναδικά μουσεία, αρχαιολογικά και μη, ανοίγουν τις πύλες τους και μας περιμένουν, με τους επικεφαλής και εργαζόμενους να έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα και με τις υποδείξεις του ΕΟΔΥ και τις οδηγίες του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Όσο για τους κανόνες που οι επισκέπτες πρέπει να τηρούν για την προστασία τους, θυμίζουμε μεταξύ άλλων την τήρηση των αποστάσεων (1,5 μ. για τους ανοικτούς χώρους και 2 μ. για τους κλειστούς), την υποχρεωτική χρήση μη ιατρικής μάσκας και τη συμμετοχή ως και 8 ατόμων στις ομαδικές ξεναγήσεις.

Πόσο έτοιμοι αισθάνονται και πόσο αισιοδοξούν για την «επόμενη μέρα» οι επικεφαλής των μουσείων; Το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων απευθύνθηκε για το θέμα στους Δημήτρη Παντερμαλή, πρόεδρο του Μουσείου Ακρόπολης, Μαρία Λαγογιάννη, διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αικατερίνη Δελαπόρτα, διευθύντρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου (ΒΧΜ), Αγγελική Κοτταρίδη, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας και Άννα Καραπαναγιώτου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας.
Δ. Παντερμαλής: «Προχωρούμε εντελώς ανανεωμένοι»
«Το κλείσιμο του Μουσείου Ακρόπολης δεν ήταν μόνο απρόβλεπτο, ήταν κι ένα τεράστιο σοκ και χρειάστηκε πολύ δύναμη για να μαζέψουμε τις δυνάμεις μας και να προγραμματίσουμε ένα ευρύ φάσμα βελτιώσεων ώστε στο τέλος αυτός ο νεκρός χρόνος να προκύψει πάρα πολύ δημιουργικός.

Έγιναν πολλές εργασίες συντήρησης, βελτίωσης υποδομών και φωτισμού, νέο στήσιμο γλυπτών και γενικά καταφέραμε στο τέλος των τριών μηνών να είμαστε εξαιρετικά αισιόδοξοι, γιατί προχωρούμε προς το άνοιγμα του Μουσείου εντελώς ανανεωμένοι», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής.

Μ. Λαγογιάννη: «Ακολουθούμε τα πρωτόκολλα και προσφέρουμε ασφαλή περιήγηση»
«Θέλουμε να διασφαλίσουμε ώστε και οι εργαζόμενοι να νιώθουν και να είναι ασφαλείς, αλλά και οι επισκέπτες να μπορούν να ευχαριστηθούν το Μουσείο γνωρίζοντας ότι δεν κινδυνεύει η υγεία τους. Γι’ αυτό εφαρμόζουμε τα πρωτόκολλα ασφαλείας με τον καλύτερο τρόπο.

Το σήμα, λοιπόν, που στέλνουμε είναι ότι ακολουθούμε τα πρωτόκολλα των ειδικών, οργανώνουμε τις διαδρομές μας, ελέγχουμε τη ροή των επισκεπτών και έτσι προσφέρουμε μια ασφαλή περιήγηση στο μουσείο’», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Μαρία Λαγογιάννη.

Αικ. Δελαπόρτα: «Περιμένουμε τους επισκέπτες, μένοντας ασφαλείς»
«Έχουμε πάρει όλα τα μέτρα που προβλέπεται και από τα πρωτόκολλα του ΕΟΔΥ και από τις οδηγίες που μας έχει στείλει το ΥΠΠΟΑ, αλλά επειδή κάθε μουσείο έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες έχουμε πάρει και κάποια επιπλέον δικά μας μέτρα. Έτσι, δεδομένου ότι το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο είναι υπόγειος χώρος και δεν έχει φυσικό αερισμό, φροντίζουμε να έχουμε ελεγχόμενη ροή επισκεπτών που δεν θα υπερβαίνει κάποια νούμερα.

Κατά τα άλλα, το ΒΧΜ, με τον μεγάλο περιβάλλοντα χώρο του, προσφέρεται για αναμονή σε περίπτωση που έρθουν αρκετοί επισκέπτες, αλλά και για έναν πολύ ωραίο περίπατο στο κέντρο της Αθήνας. Το καφέ μας έχει ανοίξει και πληροί απολύτως όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας. Ανοίξαμε και σας περιμένουμε όλους, μένοντας ασφαλείς», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αικατερίνη Δελαπόρτα, συμπληρώνοντας ότι οι επισκέπτες του ΒΧΜ, εκτός από τις μόνιμες εκθέσεις, μπορούν να απολαύσουν την ενδιαφέρουσα περιοδική έκθεση με «Έργα Κινεζικής τέχνης από τη Συλλογή Ι. & Δ. Πασσά» -που συνεχίζεται -, καθώς και δυο εικαστικές εγκαταστάσεις σημαντικών Ιαπώνων καλλιτεχνών στην κεντρική αυλή και στη δεξιά πτέρυγα των μουσειακών εγκαταστάσεων.
Α. Κοτταρίδη: «Χωρίς πολιτισμό δεν είναι ανθρώπινη η ζωή»

«Είναι μια χαρούμενη στιγμή το άνοιγμα των μουσείων. Τα μουσεία είναι για να δέχονται και να υποδέχονται κόσμο, για να επικοινωνούν τα μνημεία και τη μνήμη. Βέβαια το πρόβλημα παραμένει, ούτε η πανδημία ούτε ο κίνδυνος έχουν εκλείψει, γι’ αυτό θα πρέπει να είναι είμαστε πολύ προσεκτικοί. Στο Μουσείο των Βασιλικών Τάφων των Αιγών, που είναι ένα υπόγειο κέλυφος, εκτός από την υποχρεωτική χρήση της μάσκας, θα μπαίνει μικρός αριθμός επισκεπτών, θα παραμένει για ορισμένο χρονικό διάστημα και μετά θα ακολουθεί άλλη ομάδα. Μπορεί μέσα στην ημέρα να περάσουν πολλοί επισκέπτες, γιατί είναι πολλές ώρες ανοιχτό το Μουσείο. Επίσης, θα προσπαθήσουμε να κάνουμε κάποιες εκδηλώσεις στον αύλειο χώρο των μουσείων, ώστε να αποκατασταθεί η σχέση των ανθρώπων με τα μουσεία μας. Είχαμε πραγματοποιήσει πολλές εκδηλώσεις και πολλά εκπαιδευτικά, με στεναχωρεί πάρα πολύ που σταμάτησαν. Ελπίζω ότι εφαρμόζοντας όλα τα μέτρα -για το οποίο θα επιμείνουμε και θα είμαστε πολύ προσεκτικοί και επίμονοι- να καταφέρουμε, ως ένα βαθμό τουλάχιστον, να επανέλθουμε, γιατί χωρίς πολιτισμό δεν είναι ανθρώπινη η ζωή», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αγγελική Κοτταρίδη, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας.
Άννα Καραπαναγιώτου: «Είμαστε σε πλήρη λειτουργία σε όλα τα επίπεδα»
«Ανοίγουμε τα μουσεία μας και λειτουργούμε κανονικά. Τα δυο μεγαλύτερα αρχαιολογικά μουσεία του νομού Αρκαδίας, της Τρίπολης και της Τεγέας, πληρούν όλες τις προϋποθέσεις για την κανονική επαναλειτουργία. Γιατί αφενός το Μουσείο της Τεγέας, ως εκσυγχρονισμένο και αναβαθμισμένο, είναι λειτουργικά άρτιο και μπορεί να ανταποκριθεί σε όλες τις συνθήκες, το δε Αρχαιολογικό Μουσείο της Τρίπολης, παρότι έχει μείνει σε μια μουσειακή αντίληψη της δεκαετίας του ’80, δεν παύει να είναι ένα πολύ μεγάλο κτιριακό κέλυφος, ψηλοτάβανο -πρόκειται για διατηρητέο κτίριο του Τσίλερ-, οπότε δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα για την ασφαλή πρόσβαση και εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Εδώ κι ένα 20ήμερο περίπου έχουμε ανοίξει τους μεγαλύτερους και πιο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους στην Αρκαδία, δηλαδή Μαντίνεια, Ορχομενό και Θέατρο Μεγαλόπολης. Με την ευκαιρία της επαναλειτουργίας των μουσείων, ανοίγουμε και επιπλέον αρχαιολογικούς χώρους, γιατί στο διάστημα που μεσολάβησε προσελήφθη μόνιμο τακτικό φυλακτικό προσωπικό, για πρώτη φορά μετά από μια 10ετία, αλλά και εποχικό. Οπότε είμαστε σε πλήρη λειτουργία σε όλα τα επίπεδα και σε χώρους και σε μουσεία και σε πολιτιστικά κτίρια», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Άννα Καραπαναγιώτου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νάνος Βαλαωρίτης | 5 Ιουλίου 1921 - 12 Σεπτεμβρίου 2019

 

Χάσαμε τα αυτοκίνητα, τα κινητά μας, τα ακίνητα μας, τα επιδόματα του Πάσχα και των Χριστουγέννων. Χάσαμε τον ύπνο μας, τη δουλειά μας, το μαγαζάκι, το καφενείο, την επιχείρηση ρούχων, παπουτσιών, την ιστορία μας, το 1821, τη Σμύρνη, τη Μ. Ασία. Χάσαμε τα καπέλα μας, την αξιοπρέπεια μας, την μπέσα μας, τις πνευματικές μας αξίες, τις αξίες στο χρηματιστήριο, τις καρέκλες μιας εποχής στο Δημοπρατήριο, τις ντουλάπες, τους καθρέφτες.
Χάσαμε τη Βυζαντινή μας ταυτότητα ως γνήσιοι Έλληνες απόγονοι εκείνων των άλλων Ελλήνων που θαυματούργησαν χωρίς δάνεια, χωρίς θέσεις στο δημόσιο, αργομισθίες στις ΔΕΚΟ, στη Λυρική σκηνή, στη δημόσια τηλεόραση. Χάσαμε τα αυγά και τα πασχάλια μας, τα βρακιά μας, τα εισοδήματα από τους τεράστιους φόρους, τα ξενοδοχεία μας, τα πλοία τα εμπορικά, τα πλοία της γραμμής, τη φήμη μας στο εξωτερικό, τους φίλους μας, που μας αφήσαν χωρίς να το αντιληφθούμε…μια νύχτα βροχερή συννεφιασμένη….
Τι μας έμεινε;
Ο Ήλιος ο Πρώτος, ο Δεύτερος, ο Τρίτος, ο Δήμιος μιας Πράσινης σκέψης, ο Ηλιάτορας ο νοητός, ο αυτονόητος, μας έμειναν τα νησιά με τα καφετιά τους βράχια, που ήταν ωραία κάποτε, τα νησιά, εδώ που τα γυρεύαμε, που ψάχναμε να τα βρούμε, η θάλασσα με τα γαλάζια κύματα, με τα καράβια, με τα φερι μποτ, τα ιστιοφόρα.
Μας έμεινε το φεγγάρι, αφερέγγυο και αυτό, μας έμειναν τα βουνά, τα φαράγγια, οι λίμνες τα δάση αν δεν είχαν καεί ακόμα, οι ακρογιαλιές, οι αμμουδιές για μπάνιο, το χαρτί και το στυλό να γράφουμε τα ποιήματα μας και να τα πετάμε στον κάλαθο των αχρήστων, ποιος θα πληρώνει το χαρτί και το μελάνι να τα δημοσιεύσει.
Μας έμειναν τα ωραία κορίτσια με τα μακριά μαλλιά, και τα νέα παλικάρια, με τα αξούριστα γένια, άνεργοι οι περισσότεροι, μας έμειναν οι επιγραφές στις πόρτες, Ανοιχτό, Κλειστό, Σύρατε, Σπρώξτε, οι παράξενες φήμες, οι φακές, τα μακαρόνια, τα καλαμαράκια, τα σουβλάκια, τα κρασιά, για να ξεχάσουμε αυτά που χάσαμε, τις φιλενάδες μας στις ξένες χώρες, τις σπουδές μας στο εξωτερικό, και τα ηχηρά παρόμοια.
Μας έμεινε ο Όμηρος, αν έχουμε καιρό να τον διαβάσουμε, ο Καβάφης, ο Εμπειρίκος, ο Σεφέρης, ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Καρυωτάκης, ο Καββαδίας, σας έμεινα εγώ, αν κάνετε έναν κόπο να με διαβάσετε.
| Τί είχαμε, τί χάσαμε και τί μας μένει ακόμα |

πηγή   http://www.biblionet.gr

Έτερος Εγώ (official full movie)

ΒΚΚ

Συνοπτικά, η ταινία αποτελεί προϊόν προσεγμένης και μεστής δουλειάς,
ενώ η ροή του φιλμ που κυλά αργά και βασανιστικά, τιμωρεί τον ανυπόμονο
θεατή. Ένα αστυνομικό θρίλερ βουτηγμένο στην εθελούσια προσπάθεια για
εξιχνίαση μιας αστυνομικής υπόθεσης έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα
έχει συνηθίσει να ζητά το ελληνικό κοινό από το μεγάλο πανί. Σύγχρονο
και πρωτοποριακό λοιπόν το «Έτερος Εγώ», αποτελεί την ταινία που μπορεί
να αλλάξει ριζικά τα must του ελληνικού κινηματογράφου. Η έξυπνη
σεναριακή ιδέα που παίζει με τον θεατή και τον βάζει κυριολεκτικά
παιχνίδι να αναζητήσει, να σκεφτεί, να υποθέσει αποτελεί έναν από τους
κύριους λόγους που η ταινία προσπάθησε να ξεχωρίσει, ενώ ταυτόχρονα
δημιουργεί και πολλά ερωτήματα, εκ των οποίων βασικό είναι: Εάν δεν
αποδοθεί δικαιοσύνη ο άνθρωπος είναι σε θέση να πάρει την κατάσταση στα
χέρια του;

 

Έτερος Εγώ – Κριτική ταινίας

By

Koita Magazine

Αξιέπαινη η πρόθεση του
Σωτήρη Τσαφούλια να κάνει τη διαφορά στο ελληνικό σινεμά με μια
περιπέτεια μυστηρίου που βασίζεται σε ένα δουλεμένο σενάριο και
πλαισιώνει με μπαρόκ συνθέσεις την αστυνομική πλοκή της εξιχνίασης μιας
σειράς ειδεχθών φόνων, που σχετίζονται μεταξύ τους με τη θεωρία των
φίλιων αριθμών του Πυθαγόρα. Στο επίκεντρο της ιστορίας ο εγκληματολόγος
Λαΐνης (Πυγμαλίων Δαδακαρίδης), συνεπικουρούμενος από έναν αυστηρό
μέντορα (Δημήτρης Καταλειφός) και έναν μαθηματικό εγνωσμένης αξίας –
έκπληξη η σύντομη παρουσία του «Άθικτου» Φρανσουά Κλυζέ. Πηγή: www.lifo.gr

Αυτός είναι ο Δήμος με τους ωραιότερους κάδους απορριμμάτων!

Λίγο μεράκι, αρκετή φαντασία και μπόλικη αγάπη για το χωριό. Αυτά τα τρία συστατικά έριξε στη ζωγραφική παλέτα ο Σπύρος Γκοβίνας και με τη βοήθεια τη 18χρονης Άλκηστης Ραρρά, άλλαξαν την εικόνα των καδών του Γοργογυρίου.
Στο ημιορεινό και πανέμορφο χωριό του Δήμου Τρικκαίων, ο κ. Γκοβίνας είχε την ιδέα να ζωγραφίσει ορισμένους κάδους απορριμμάτων, με έναν στόχο: να φαίνονται πιο όμορφοι και να αποτρέπουν, ταυτοχρόνως, τους πολίτες από τη ρίψη απορριμμάτων γύρω τους.
Μόνος του συγκέντρωσε τα υλικά, βοηθήθηκε από τον πρόεδρο της Κοινότητας κ. Κ. Τσιούνη για τη μεταφορά τους, από τον Δήμο Τρικκαίων και την Κοινότητα ζήτησε και πήρε μόνο τη σχετική άδεια και η συνέχεια ανήκε στη φοιτήτρια Αρχιτεκτονικής κ. Ραρρά.
Με όμορφο σχεδιασμό και χρώματα, οι κάδοι βάφτηκαν και ζωγραφίστηκαν σε χρόνο ρεκόρ.
Από την Τετάρτη 5 Σεπτεμβρίου 2018 κοσμούν σημεία του χωριού, δείχνοντας στον επισκέπτη, πόσο σημαντική είναι η συνεισφορά της τοπικής κοινωνίας… στον εαυτό της.




πηγή https://www.epoli.gr

Ancient Greece | Η Αρχαία Αθήνα όπως δεν την έχετε ξαναδεί σε μια μοναδι...

“Έφυγε” ο Μάνος Ελευθερίου

 
Πέθανε σε ηλικία 80 ετών ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος Μάνος Ελευθερίου.

Είχε πρόσφατα αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα υγείας, το ξεπέρασε αλλά τα ξημερώματα απεβίωσε από ανακοπή καρδιάς. Τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν στο νοσοκομείο «Σωτηρία» όπου και άφησε την τελευταία του πνοή.

Ένας σπουδαίος ποιητής - Μια μεγάλη απώλεια για την τέχνη

«Οι ζωές των ανθρώπων που ασχολούνται με τα γράμματα και τις τέχνες έχουν ενδιαφέρον όταν είσαι σπουδαίος. Να διαβάσει κανείς τη ζωή του Μαρσέλ Προυστ ή του Μπαλζάκ το καταλαβαίνω. Τη ζωή τη δική μου θα διαβάσει, τρελός είναι;» είχε αναφέρει  ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος Μάνος Ελευθερίου, ο θάνατος του οποίου αποτελεί μεγάλη απώλεια για την Ελλάδα αλλά και για τον χώρο της τέχνης.

Ο σπουδαίος καλλιτέχνης ζούσε με απλότητα και πρόσφερε σπουδαία γραπτά, στίχους, και μυθιστορήματα. Δεν υπάρχει Έλληνας που να μην έχει τραγουδήσει τα τραγούδια του και να μην έχει συνδέσει τους στίχους του με προσωπικά βιώματα. «Παραπονεμένα λόγια»,« Κάτω απ’ τη μαρκίζα», «Οι ελεύθεροι κι ωραίοι», «Στα χρόνια της υπομονής» είναι μόνο μερικά από τα αγαπημένα τραγούδια που άφησε πίσω του ο σπουδαίος δημιουργός.

Είχε πει για τον θάνατο: «Εμένα ο θάνατος δεν με ενδιαφέρει, εκεί ο πέλεκυς είναι μια και καλή, μια κι έξω, σε κόβει και τελειώνεις. Εκείνο που φοβάται κανείς είναι ο πόνος, τα μαρτύρια, τα βασανιστήρια».

Ο Μάνος Ελευθερίου είχε γράψει ποιητικές συλλογές, διηγήματα, μία νουβέλα, δύο μυθιστορήματα και περισσότερα από 400 τραγούδια. Παράλληλα έχει εργαστεί ως αρθρογράφος, επιμελητής εκδόσεων, εικονογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός.

Ποιος ήταν ο Μάνος Ελευθερίου

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ερμούπολη της Σύρου. Ο πατέρας του ήταν ναυτικός. Σε ηλικία 14 ετών έρχεται με την οικογένειά του από την Σύρο στην Αθήνα και τα πρώτα επτά χρόνια κατοικούν στο Χαλάνδρι. Το 1960 μετακομίζουν οικογενειακώς στο Νέο Ψυχικό. Το 1955 γνωρίζεται με τον Άγγελο Τερζάκη ο οποίος τον ωθεί να παρακολουθήσει μαθήματα στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου ως ακροατής. Το 1956 γράφεται στο τμήμα θεάτρου της Σχολής Σταυράκου με καθηγητές τον Χρήστο Βαχλιώτη, Γιώργο Θεοδοσιάδη και Γρηγόρη Γρηγορίου.

Το 1960 στα Ιωάννινα όπου βρέθηκε για να εκτελέσει την στρατιωτική του θητεία αρχίζει να γράφει θεατρικά έργα και ποιήματα. Το 1962 σε ηλικία μόλις 24 ετών δημοσιεύει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Συνοικισμός, με δικά του χρήματα αλλά δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία. Την ίδια εποχή στα Ιωάννινα γράφει τους πρώτους στίχους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και «Το τρένο φεύγει στις 8:00» που αργότερα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Τον Οκτώβριο του 1963 ξεκινά να εργάζεται στο «Reader’s Digest» όπου και παρέμεινε για τα επόμενα δεκαέξι χρόνια. Στο μεταξύ κυκλοφορούν τα δύο πρώτα του βιβλία με διηγήματα, Το διευθυντήριο (1964) και Η σφαγή (1965) για τα οποία γράφτηκαν εξαιρετικές κριτικές.Το 1964 παρουσιάζεται στην ελληνική δισκογραφία.

Συνεργάζεται με το συνθέτη Χρήστο Λεοντή καθώς και τον Μίκη Θεοδωράκη (1967) με τον οποίο η συνεργασία διακόπηκε λόγω της Δικτατορίας. Τα συγκεκριμένα τραγούδια πρωτοκυκλοφόρησαν το 1970 στο Παρίσι. Συνεργάστηκε με τον Δήμο Μούτση (Άγιος Φεβρουάριος, 1971) και με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στον δίσκο Θητεία του οποίου η ηχογράφηση άρχισε το Νοέμβριο του 1973, διακόπηκε από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και τελικά κυκλοφόρησε το 1974 με την Μεταπολίτευση.

Κατά καιρούς είχε συνεργαστεί σχεδόν με όλους τους Έλληνες συνθέτες, όπως με τον συνθέτη Σταύρο Κουγιουμτζή και τον τραγουδιστή Γιώργο Νταλάρα καθώς και με το Θανάση Γκαϊφύλλια στην Ατέλειωτη Εκδρομή (1975), τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Γιάννη Σπανό, τον Γιώργο Ζαμπέτα, τον Σταμάτη Κραουνάκη, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Αντώνη Βαρδή και πολλούς άλλους. Παράλληλα έγραφε και εικονογραφούσε παραμύθια για παιδιά και επιμελείται την έκδοση λευκωμάτων με θέμα την Σύρο: Ενθύμιον Σύρας, Θέατρο στην Ερμούπολη κ.α.

Την δεκαετία του ‘90 αρθρογραφεί και συγχρόνως κάνει ραδιοφωνικές εκπομπές στον Αθήνα 9,84 και στο Δεύτερο Πρόγραμμα.

Το 1994 εκδίδει τη πρώτη του νουβέλα με τίτλο Το άγγιγμα του χρόνου. Το 2004 δημοσιεύει το πρώτο του μυθιστόρημα Ο Καιρός των Χρυσανθέμων που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2005. Το 2013 ο Μάνος Ελευθερίου, βραβεύθηκε για την συνολική προσφορά του από την Ακαδημία Αθηνών.

Δισκογραφικές επιτυχίες

• Το παλληκάρι έχει καημό (Μ.Θεοδωράκης)
• Σ’ αυτή τη γειτονιά (Μ.Θεοδωράκης)
• Ο Άγιος Φεβρουάριος (Δ.Μούτσης)
• Η σούστα πήγαινε μπροστά (Δ.Μούτσης)
• Άλλος για Χίο τράβηξε (Δ.Μούτσης)
• Ο χάρος βγήκε παγανιά (Δ.Μούτσης)
• Θητεία (Γ.Μαρκόπουλος)
• Μαλαματένια λόγια (Γ.Μαρκόπουλος)
• Τα λόγια και τα χρόνια (Γ.Μαρκόπουλος)
• Παραπονεμένα λόγια ( Γ.Μαρκόπουλος)
• Κάτω απ’τη μαρκίζα (Γ.Σπανός)
• Οι ελεύθεροι κι ωραίοι (Στ.Κουγιουμτζής)
• Στα χρόνια της υπομονής (Στ.Κουγιουμτζής)
• Άμλετ της Σελήνης (Θ.Μικρούτσικος)
• Δεν είμαι άλλος (Θ.Μικρούτσικος)
• Είναι αρρώστια τα τραγούδια (Στ.Ξαρχάκος)
• Έρημοι σταθμοί (Δ.Τσακνής)
• Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες (Ηλ.Ανδριόπουλος)
• Η Διαθήκη (Χρ.Νικολόπουλος)
• Ποιος τη ζωή μου, ποιος την κυνηγά (Μ.Θεοδωράκης)
• Το σπίτι γέμισε με λύπη (Χρ.Λεοντής)
• Στων αγγέλων τα μπουζούκια (Χρ.Νικολόπουλος)
• Μη χτυπάς σ’ ένα σπίτι κλειστό (Λ.Κηλαηδόνης)
• Ατέλειωτη εκδρομή (Θ.Γκαϊφύλλιας)

• Γνωριμία (Θ.Γκαϊφύλλιας)

Ποίηση

• (2013) Μαύρα μάτια, Μεταίχμιο
• (2013) Τα λόγια και τα χρόνια, Μεταίχμιο
• (2010) Ο νοητός λύκος, Μεταίχμιο
• (2009) Αγρυπνία για το σκοτεινό τρυγόνι στην εκκλησία του προφήτη Ελισσαίου, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (2008) Βλέμματα από την Ελλάδα, Μεταίχμιο
• (2008) Παραμονή Πρωτοχρονιάς, Άμμος
• (2006) Το άγγιγμα του χρόνου, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (2006) Το νεκρό καφενείο, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (2005) Ένα καράβι, καραβάκι…, Σχολή Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου
• (2005) Ο καιρός των χρυσανθέμων, Μεταίχμιο
• (2004) Ο καιρός των χρυσανθέμων, Μεταίχμιο
• (2003) Η πόρτα της Πηνελόπης, Γαβριηλίδης
• (2002) Είναι αρρώστια τα τραγούδια, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (2002) Ο ίσκιος της Αθήνας, Ποταμός
• (2000) Η γάτα που ήθελε να γίνει πουλί, Ελληνικά Γράμματα
• (1998) Του Γενάρη το φεγγάρι, Κέδρος [κείμενα, εικονογράφηση]
• (1997) Ένα καράβι μια φορά, Ωκεανίδα
• (1997) Το νεκρό καφενείο, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (1994) Το άγγιγμα του χρόνου, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (1987) Αναμνήσεις από την Όπερα, εκδόσεις Γνώση
• (1983) Το μυστικό πηγάδι, εκδόσεις Γνώση
• (1980) Μαθήματα μουσικής/Τα ξόρκια,1972 Επανέκδοση από τις εκδόσεις Ύψιλον
• (1978) Τα όρια του μύθου, εκδόσεις Γνώση
• (1975) Αγρυπνία για το σκοτεινό τρυγόνι στην εκκλησία του προφήτη Ελισσαίου, Αμοργός
• (1973) Τα ξόρκια, Ύψιλον
• (1972) Μαθήματα μουσικής

• (1962) Συνοικισμός

Πεζογραφία

Μυθιστορήματα

• (2004) Ο καιρός των χρυσανθέμων, Μεταίχμιο
• (2006) Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές, Μεταίχμιο
• (2008) Άνθρωπος στο πηγάδι, Μεταίχμιο
• (2011) Πριν απ’ το ηλιοβασίλεμα, Μεταίχμιο
• (2016) Φαρμακείον εκστρατείας, Μεταίχμιο
Διηγήματα
• (1964) Το διευθυντήριο, Φέξης
• (1965) Η σφαγή
• (2007) Η μελαγχολία της πατρίδας μετά τις ειδήσεις των οκτώ, Μεταίχμιο
Νουβέλα
• (1994) Το άγγιγμα του χρόνου, Καστανιώτης
Μαρτυρίες-Ιστορικά
• (2002) Είναι αρρώστια τα τραγούδια (Ανθολόγηση κειμένων του συγγραφέα. Επιμέλεια σειράς Θανάσης Θ. Νιάρχος), Καστανιώτης
• (2005) Η δεκαετία του ’60 (μαζί με τον Θανάση Θ. Νιάρχο, Καστανιώτης

• (2013) Μαύρα Μάτια – Ο Μάρκος Βαμβακάρης και η συριανή κοινωνία στα χρόνια 1905-1920,

Μεταίχμιο

Μελέτες-Λευκώματα

• Το θέατρο στην Ερμούπολη τον εικοστό αιώνα (τέσσερις τόμοι), Δήμος Ερμούπολης.
• (2002) Ο ίσκιος της Αθήνας: Shadows of Athens (φωτογράφιση Εβίτα Μαχαίρα, μετάφραση Mary Kitroeff, κείμενα Μάνος Ελευθερίου), Ποταμός

Παιδικά

• Παραμύθια για τον Αυτοκράτορα, Γνώση
• (1997) Ένα καράβι μια φορά (εικονογράφηση Σοφία Φόρτωμα), Ωκεανίδα
• (1998) Του Γενάρη το φεγγάρι: Παραμύθια για τους δώδεκα (εικονογράφηση Μάνος Ελευθερίου), Κέδρος
• (2000) Η γάτα που ήθελε να γίνει πουλί (εικονογράφηση Σοφία Φόρτωμα), Ελληνικά Γράμματα
• (2005) Ένα καράβι, καραβάκι… (εικονογράφηση Μαθητές Α΄ δημοτικού 2004-2005 σχολής Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου), Εκδόσεις της Σχολής Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου

Θέατρο

• (2007) Μπλε μελαγχολία. Σας αρέσει ο Μπραμς; Άλτιν (Μάνος Ελευθερίου, Μάρω Δούκα, Μένης Κουμανταρέας), Κέδρος
• (2010) Ο Γέρος Χορευτής, Μεταίχμιο

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα

• (2013) Ημερολόγιο: Παιδιά του κόσμου, Εκδόσεις Γκοβόστη
• (2013) Μακρουλάκης, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
• (2012) Φύγε για να μείνεις, Οδοιπόρος
• (2011) Στίχοι στο καβαλέτο, Εκδόσεις Τέχνης «Οίστρος»
• (2011) Τα ποιήματα του 2010, Κοινωνία των (δε)κάτων
• (2008) 3.000 χρόνια ελληνική ερωτική ποίηση, Εκδοτική Θεσσαλονίκης
• (2008) Μαρία Μοντέζ, Αιγόκερως
• (2007) Μπλε μελαγχολία. Σας αρέσει ο Μπραμς; Άλτιν, Κέδρος
• (2005) Η δεκαετία του ’60, Εκδόσεις Καστανιώτη
• (2005) Το Χαλάνδρι που γνώρισα (19 Έλληνες συγγραφείς γράφουν για το Χαλάνδρι), Ευριπίδης
• (2001) Μια πόλη, ένας συγγραφέας, Μίνωας
• (1997) Έρωτας σε πρώτο πρόσωπο (29 ιστορίες που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τα Νέα»), Αθήνα – Κέδρος

Επιμέλειες του συγγραφέα

• (1981) Φωτογραφίες και σήματα Ελλήνων και ξένων φωτογράφων της περιόδου 1859-1910, εκδόσεις Γνώση
• (1993) Ενθύμιο Σύρας φωτογραφίες και καρτ ποστάλ από το 1860-1950, εκδόσεις Γνώση
• (2000) Νεοκλασική Ερμούπολη, (Επιμέλεια. Φωτογράφιση Παναγιώτης Δενδρινός, Νίκος Δεσύπρης, Ιάκωβος Καρβώνης κ.ά.) Ελληνικά Γράμματα
• (2001) Ενθύμιον Σύρου: Σύρος ένα νησί – Μια ιστορία (Επιμέλεια. Καρτ ποστάλ και φωτογραφίες του 19ου και του 20ού αιώνα, μετάφραση Sophia Phocas), Ελληνικά Γράμματα
• (2003) Κοκορέλη, Αργυρώ, Ο Μπαλού στο πάρκο, (εικονογράφηση), Μίλητος
• (2004/2011) Ερμούπολη, Μια πόλη στη λογοτεχνία (Επιμέλεια Μάνος Ελευθερίου, επιμέλεια σειράς Κώστας Ακρίβος, φωτογράφιση Καμίλο Νόλλας) Μεταίχμιο

πηγή http://www.zougla.gr

Ο «Δρόμος» του Λευτέρη Παπαδόπουλου και του Μίμη Πλέσσα

Κυκλοφόρησε το 1969 από τη LYRA και θεωρείται ένας από τους εμπορικότερους - αν όχι ο εμπορικότερος - δίσκος της ελληνικής δισκογραφίας... Αναφέρομαι στο «Δρόμο» σε μουσική Μίμη Πλέσσα και στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου με τον Γιάννη Πουλόπουλο, τη Ρένα Κουμιώτη και την Πόπη Αστεριάδη και δώδεκα πασίγνωστα τραγούδια…

1. Γέλαγε η Μαρία (Γιάννης Πουλόπουλος)
2. Φραγκόκλησσα (Γιάννης Πουλόπουλος - Πόπη Αστεριάδη)
3. Μέθυσε απόψε το κορίτσι μου (Γιάννης Πουλόπουλος)
4. Ο τρελός (Γιάννης Πουλόπουλος)
5. Πρώτη φορά (Ρένα Κουμιώτη)
6. Πήρα σύννεφο δυο τόπια (Γιάννης Πουλόπουλος)
7. Ξημερώνει Κυριακή (Γιάννης Πουλόπουλος)
8. Η Μυρσίνη βάζει τα άσπρα (Γιάννης Πουλόπουλος - Πόπη Αστεριάδη)
9. Δώδεκα μαντολίνα (Γιάννης Πουλόπουλος)
10. Το άγαλμα (Γιάννης Πουλόπουλος)
11. Δώσε μου το στόμα σου (Ρένα Κουμιώτη)
12. Έπεφτε βαθιά σιωπή (Γιάννης Πουλόπουλος)

Μπουζούκι έπαιξε ο Στέλιος Ζαφειρίου και την ηχογράφηση έκανε ο Στέλιος Γιαννακόπουλος. Το μοναδικό εξώφυλλο είναι έργο του Σπύρου Βασιλείου. Σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές οι πωλήσεις του δίσκου έχουν ξεπεράσει μέχρι σήμερα το ένα εκατομμύριο. Τον τελευταίο καιρό βέβαια διάβασα διάφορα δημοσιεύματα, που αναφέρουν πως ο «Δρόμος» έχει ξεπεράσει σε πωλήσεις τα τρία ή τρισήμιση εκατομμύρια δίσκους και χωρίς να έχω καμία διάθεση να αμφισβητήσω αυτά τα νούμερα, δεν ξέρω από πού προκύπτουν και πώς έγινε τέτοια ραγδαία αύξηση πωλήσεων. Τα νούμερα βεβαίως έχουν ελάχιστη σημασία μπροστά στην καλλιτεχνική αξία και τη διαχρονικότητα του έργου.

Έχουν λεχθεί πολλά κι έχουν γραφτεί δεκάδες αναλύσεις επί αναλύσεων για τον «Δρόμο». Έτσι, από το να προχωρήσω σε μια ακόμα παρόμοια ανάλυση, προτίμησα να «δώσω το λόγο» στους δημιουργούς του δίσκου, που μέσα από μαρτυρίες τους, αναφέρονται στην εποχή και την ιστορία της δημιουργίας του. Είναι βέβαιο άλλωστε, πως εκείνοι τα περιγράφουν πολύ καλύτερα από μένα.

Στο οπισθόφυλλο του δίσκου υπάρχει ένα ανυπόγραφο κείμενο- με γραφή που θυμίζει αρκετά αυτή του Λευτέρη Παπαδόπουλου - που λέει τα εξής:

Η πλατεία Βικτωρίας λεγόταν άλλοτε πλατεία Κυριακού. Δεν είχε, τότε, μεγάλα σπίτια και κοσμικά ζαχαροπλαστεία με ομπρέλες. Είχε μόνο παιδιά. Πολλά παιδιά. Που παίζανε μπάλα με πάνινα τόπια στο χωματόδρομο της Αριστοτέλους, που άνοιγαν τα κεφάλια τους σε πετροπόλεμους στην οδό Φυλής.Κοκκαλιάρικα, πολλά ξυπόλητα, με μια χαρακιά πίκρας ανάμεσα στα μάτια, τα παιδιά της πλατείας Κυριακού, είχανε μιλήσει με το θάνατο, γι’αυτό κι αγαπούσανε πολύ τη ζωή. Στο κτίριο του Β’ Γυμνασίου Αρρένων, στη Χέυδεν, ήσαν Γερμανοί. Πιο κάτω, στην Αλκιβιάδου, Ιταλοί. Στη Φερρών, στη Φιλιππίδου και στη Φωκαίας, στην Αινιάνος, ως πέρα στη Στουρνάρα, υπόγεια, πούλαγαν ένα φτηνό, αποτρόπαιο έρωτα. Και σε κάθε γωνιά, μπροστά σε καφενεία και σε μπιλιάρδα, αγόρια 7-14 ετών, με λούπινα, με παστέλια, με μια οκά χαρούπια. Και δίπλα στη σκιά του στρατού κατοχής, στη σκόνη του δρόμου, στην κάψα του μεσημεριού, στην παγωνιά του βοριά και της πείνας, πλάι στα υπόγεια του άθλιου έρωτα, βλάσταινε κι άνθιζε ολοένα, χωρίς τίποτα μέσα σ’αυτά τα μαύρα χρόνια να μπορεί να το εμποδίσει, το ωραιότερο το πιο αγνό λουλούδι της αγάπης.

Το λουλούδι της αβέβαιης εφηβείας, που δεν ξεχωρίζει ακόμα από τα παιδιάτικα τα χρόνια, κι ύστερα η ολοκληρωμένη ερωτική γνωριμία, τότε που ο νέος άντρας ξεχνάει τον χτεσινό έφηβο, για να συνεχίσει το παιχνίδι του έρωτα και της ζωής, που ύπουλα, απότομα και πρόωρα μεταμορφώνεται σε παιχνίδι του θανάτου.Στα παιδιά της Κατοχής, που μεγάλωσαν στο δρόμο, στο Θησείο, στο Πολύγωνο, στη Βάθη, στα Σεπόλια, στα Εξάρχεια, στην Κυψέλη, παντού, παντού στην Αθήνα και στην Ελλάδα, αφιερώνεται αυτός ο δίσκος. Αλλά και στους πιο νέους απευθύνεται. Για να τους σεργιανίσει στα τοπία της γειτονιάς- μιας εποχής που δεν γνώρισαν - μ’ ένα τραγούδι ζωής έρωτα και θανάτου.Ο Γιάννης Πουλόπουλος, πολύ νέος, δεν γνώρισε ο ίδιος αυτά τα χρόνια, αλλά με την ευαισθησία του και την ωριμότητα του αισθάνεται και ερμηνεύει το τραγούδι αυτό του Λευτέρη Παπαδόπουλου και του Μίμη Πλέσσα, το τραγούδι, αυτό του Λευτέρη Παπαδόπουλου και του Μίμη Πλέσσα, το τραγούδι του έρωτα και του θανάτου, το τραγούδι της ζωής. Μαζί του τραγουδούν η Πόπη Αστεριάδη και η νέα τραγουδίστρια Ρένα Κουμιώτη.Στην αυτοβιογραφία του που εκδόθηκε το 1996 ο Μίμης Πλέσσας αναφέρεται μοιραία και στην ιστορία του «Δρόμου»:

Συνηθίζαμε να μοιράζουμε μία στο σπίτι του και μία στο δικό μου τις συναντήσεις μας που ποτέ δεν ήσαν άμοιρες κι από κουβέντες δουλειάς. Ήταν ώρες συντροφιάς, γιατί με τις πρώτες επιτυχίες μας με τον Λευτέρη τον Παπαδόπουλο συνδεθήκαμε με φιλία, που όσο περνούσε ο καιρός έδενε μέσα από την αμοιβαία εκτίμηση, την οικειότητα αλλά και το σεβασμό που έτρεφε ο ένας για τη δουλειά του άλλου.Σημαδιακή βραδιά εκείνη στο σπίτι του Λευτέρη, που καθισμένος στο γραφείο του περίμενα να τελειώσει μια κουβέντα με την εφημερίδα του, γιατί ο Λευτέρης είχε ήδη κάνει σημαντικά βήματα σαν δημοσιογράφος. Σκόρπια πάνω στο γραφείο του ήσαν κάτι χειρόγραφα. Ξέροντας το γραφικό του χαρακτήρα, άρχισα να διαβάζω κι ένιωσα να με πλημμυρίζει μια ανείπωτη τρυφεράδα. Τα γραπτά του Λευτέρη περιγράφανε τα εφηβικά μου χρόνια, τα χρόνια μου μέσα στην Κατοχή. Μάζεψα όσα βρήκα εκεί μπροστά μου - τι σύμπτωση, ήταν δώδεκα - κι αμέσως σκέφτηκα, ένας μεγάλος δίσκος (μέχρι τότε δεν είχαμε κάνει μεγάλο δίσκο με το Λευτέρη). Μου ήρθε κι ο τίτλος: «Τα Άγουρα Χρόνια», ξεχνώντας το ομώνυμο μυθιστόρημα του Κρόνιν. Του είπα «θα τα πάρω». Απρόθυμα μου τα έδωσε, γιατί δεν πίστευε ότι αυτά μπορούσε να είναι υλικό για τραγούδια. Φοβόταν τη διάχυτη ευαισθησία, γιατί περιείχαν και τις δικές του μνήμες και δεν τους είχε δώσει τη μορφή κουπλέ - ρεφρέν, που δίνει τη γνώριμη δύναμη στο τραγούδι. Ήταν της τύχης μας γραφτό δυο μέρες αργότερα να τα έχω γράψει όλα, τα έντεκα χωρίς ρεφρέν. Ενθουσιασμένος από το αποτέλεσμα, του τα έπαιξα και τον έπεισα να τα παρουσιάσουμε στον αξέχαστο φίλο Αλέκο Πατσιφά στη «Λύρα». Αποκτήσαμε έτσι κι άλλον ενθουσιώδη υποστηρικτή που βάφτισε και το έργο: «Ο Δρόμος»!

Με την ανδρική φωνή του συνεργάτη μας της εποχής εκείνης Γιάννη Πουλόπουλου, μια καινούρια γυναικεία φωνή που πρότεινε ο Λευτέρης, την Ρένα Κουμιώτη, και την Πόπη Αστεριάδη ξεκινήσαμε να φτιάξουμε έναν δίσκο που είχε κι άλλα παράξενα: ηχογραφήθηκε στο στούντιο της Κολούμπια σε δέκα ώρες παρά ένα τέταρτο! Λες κι οι μουσικοί που ήρθαν για να παίξουν ήξεραν από πριν το έργο.Την ηχογράφηση έκανε ο Στέλιος Γιαννακόπουλος που άφησε απείραχτη τη δύναμη και τη φρεσκάδα που είχαν οι ενορχηστρώσεις μου. Δύο μέρες μετά οι τραγουδιστές είπαν μία κι έξω τα τραγούδια! Έτσι αποκτήσαμε ένα δίσκο που για μας ήταν ακριβή στιγμή κατάθεσης ψυχής και που έγινε ορόσημο στην ελληνική δισκογραφία. Ήταν ο πρώτος χρυσός δίσκος (τα 50.000 αντίτυπα θέσπισαν το βραβείο του χρυσού δίσκου), και «Ο Δρόμος» των Λ. Παπαδόπουλου και Μ.Πλέσσα χρόνο με τον χρόνο έκανε μεγαλύτερη επιτυχία. Έγινε πλατινένιος, αδαμάντινος… Σύντομα ο δρόμος μας αυτός έγινε λεωφόρος και τελικά εθνική οδός! Όποια όμως κι αν ήταν η επιτυχία του, σαν δίσκος είχε κι άλλες παραξενιές. Κανένα από τα δώδεκα τραγούδια του δεν ξεχώρισε σαν «η επιτυχία του δίσκου». Όλα ακούγονταν το ίδιο ευχάριστα, εξ άλλου και οι πρωτεργάτες μεταξύ μας είχαμε διαφορετική γνώμη. Ο Αλέκος Πατσιφάς θεωρούσε «ξένο σώμα» στο έργο το «Ξημερώνει Κυριακή» (το μόνο που είχε ρεφρεν). Εγώ δεν έβρισκα ταιριασμένο το «Πήρα σύννεφο δυο τόπια», ενώ από την άλλη αυτό ήταν το αγαπημένο του Λευτέρη που δεν καταλάβαινε την παραξενιά που είχε σαν ζεϊμπέκικο το «Μέθυσ’απόψε το κορίτσι μου»! Ξεχάσαμε όμως κάθε επιφύλαξή μας όταν η μεγάλη Κατίνα Παξινού, ακούγοντας τον δίσκο που της παρουσίασε ο αξέχαστος θεατρικός επιχειρηματίας Τάκης Μακρίδης, δέχθηκε να δώσει στο θέατρό της για μουσικές παραστάσεις που θα αφορούσαν το έργο αυτό. Στο θέατρο «Κατίνα Παξινού» την εποχή εκείνη η μεγάλη ηθοποιός έπαιζε το «Μάνα Κουράγιο» του Μπρεχτ.Άντε όμως να πείσω τον Λευτέρη να δώσει θεατρική δομή στο έργο μας. Η δική μου πρόταση ήταν να κάνουμε ένα μουσικό χρονικό της εποχής. Η ιδέα τον γαργάλαγε, αλλά δεν είχε γράψει ποτέ θεατρικό έργο. Ο ενθουσιασμός όμως και η επιμονή μου τον έκαναν να δοκιμάσει. Με πονηριά φρόντισα να μπάσω στην προσπάθειά μας αυτή, ανθρώπους που πίστευα πως θα μπορούσαν να πετύχω και στον θεατρικό χώρο. Έτσι ζήτησα από τον κινηματογραφικό σκηνοθέτη και φίλο Πέτρο Λύκα, που χρόνια συνεργαζόμασταν γιατί είχε την ευθύνη του μοντάζ στις ταινίες της «Φίνος Φιλμς», να σκηνοθετήσει τον θεατρικό «Δρόμο». Ανέθεσα ακόμα στον Στέργιο Δελιαλή την σκηνογραφία, που απαιτούσε ταλέντο και αρχιτεκτονική γνώση, μια και θα’πρεπε με εύκολο τρόπο να μπαίνουν και να βγαίνουν τα δικά μας σκηνικά στα υπάρχοντα που υπηρετούσαν την παράσταση της Κατίνας Παξινού. (Οι παραστάσεις του «Δρόμου» γίνονταν δύο την Δευτέρα και μία την Τρίτη που αργούσε το θέατρο).

Ζήτησα ακόμα από τον Γιάννη τον Φλερύ, που με το ταλέντο του έκανε τα μουσικά μας έργα να φαντάζουν, να δουλέψει μαζί μας και να κινήσει το έργο μας. Ήξερα την παιδεία που είχε αποκτήσει από τα χρόνια που είχε ζήσει στο Παρίσι και την πείρα που είχε κερδίσει από τα χρόνια του στην Αμερική. Γράφτηκε λοιπόν το θεατρικό «Ο Δρόμος» με την δομή που είχα φανταστεί. Δέχτηκαν οι συνεργάτες την πρότασή μου να χρησιμοποιήσουμε νέους ηθοποιούς, νέα ταλέντα.Πέσαμε με τα μούτρα στην προετοιμασία. Ο «Πετρολύκος» (έτσι τον λέω εγώ) μας επισήμανε την ανάγκη τριών ακόμα τραγουδιών για να υπηρετήσουν την θεατρική δομή. Έτσι γράψαμε με τον Λευτέρη το «Έξι τους βαράγανε», το σημαντικό «Απόψε αντάμωσα τον χάρο», που έκλεινε την πρώτη πράξη και το ανυπέρβλητο «Μίλα μου για την Λευτεριά» που άνοιγε το δεύτερο μέρος της παράστασης. Χρειάστηκαν ακόμα οι μουσικές γέφυρες που υποκρουσιακά θα έδεναν την παράσταση και ένα μικρό κομμάτι 20 δευτερολέπτων, γιατί δέχτηκε ο Γιάννης ο Φλερύ να εμφανίζεται στο έργο μας. Έβγαινε στη σκηνή παριστάνοντας έναν ηδονοβλεψία που πλησιάζοντας ένα σκοτεινό παγκάκι του πάρκου απομακρυνόταν αμέσως σεβόμενος τον αγνό νεανικό έρωτα των δύο πρωταγωνιστών. Η συμμετοχή του αυτή επαινέθηκε απ’όλους τους θεατρικούς μας κριτικούς.Καρδιοχτύπια, αγωνίες, η πρεμιέρα… Γέμισε το θέατρο με νέους, αλλά και από την δεύτερη κόλας εβδομάδα, στην τέταρτή μας παράσταση ήρθε και με βρήκε ο ιστορικός του νεοελληνικού θεάτρου Γιάννης Σιδερής, που με αγκάλιασε, με φίλησε και μου είπε: «Σήμερα δεν μπορείτε να καταλάβετε τι καταφέρατε να κάνετε για το ελληνικό μουσικό θέατρο. Να σας έχει ο Θεός καλά, και θα τα πούμε ύστερα από χρόνια…»Αυτό μας εμψύχωσε. Περισσότερο όμως μας εμψύχωνε το γεγονός ότι οι παραστάσεις μας γέμιζαν με νέους που ακούγοντας το «Μίλα μου για την Λευτεριά» από την Κουμιώτη έκαναν τα «μπράβο» και τα χειροκροτήματα να ξεκινάνε από το υπόγειο θέατρο και ν’ακούγονται στην ταράτσα του «Ρεξ». Έλα όμως που σε κάποια από τα διπλανά κτίρια υπήρχε μια υπηρεσία της χούντας που δεχόταν τα παράπονα από τους χαφιέδες- που δεν έλειψαν από καμιά ιστορική στιγμή αυτής της χώρας! Εκεί άρχισαν να φτάνουν καταγγελίες ότι επιτελούσαμε αντιστασιακό έργο. Οι κριτικοί και οι εφημερίδες η μία μετά την άλλη ξεχώριζαν και επαινούσαν την παράσταση. Την τελευταία μέρα της κυκλοφορίας της η εφημερίδα «Έθνος» αφιερώνει τετράστηλο με ύμνους για την παράσταση της Λευτεριάς. Νιώθαμε πως τα ψωμιά μας ήταν μετρημένα.Δεν άργησαν να έρθουν από την Προεδρία της Κυβέρνησης με το τελεσίγραφο «ή βγάζετε το τραγούδι “Μίλα μου για την Λευτεριά” ή κατεβαίνει η παράσταση». Πήγα στην Προεδρία που ήταν στην οδό Μέρλιν (τι σύμπτωση- απέναντι από το κτίριο όπου με είχαν δείρει οι Γερμανοί). Μπήκα μέσα και ζήτησα τον αξιωματικό που υπέγραφε το χαρτί που μας είχαν στείλει. Άφησα την πίστη μου να με γεμίσει, την οργή μου να με εμψυχώσει και, κοιτάζοντάς τον στα μάτια, του είπα: «Κι ο όρκος που έδωσες, παλικάρι, για να προασπίζεις την Λευτεριά, το ότι στέκεσαι όρθιος δίπλα στην σημαία όταν ακούς τον Εθνικό Ύμνο να λέει “Χαίρε ω Χαίρε Λευτεριά” δεν σε κάνει να ντρέπεσαι γι’αυτό που έγραψες εδώ; Ζητάς να κατέβει ένα έργο επειδή κάποια στιγμή Έλληνες πατριώτες τραγουδάνε “Μίλα μου για τη Λευτεριά να μην την λησμονήσω”. Ντροπή σου». Και προτού προλάβει να αντιδράσει, άνοιξα την πόρτα κι έφυγα.Βέβαια την επόμενη κιόλας απαγορεύτηκαν οι παραστάσεις. Όμως κι αν έσβησαν τα φώτα της σκηνής, η παράσταση δεν έσβησε στην μνήμη όσων την είδαν. Κι όταν στα χρόνια της μεταπολίτευσης το επέτρεψε η λογοκρισία, μαζί με τον «Δρόμο» ολοκληρώσαμε και τον δίσκο «Μίλα μου για την Λευτεριά» που ήταν η φυσική μου συνέχεια.Σήμερα που τα γράφω όλα αυτά προσπαθώ να πείσω τον Λευτέρη πως αξίζει να βγάλουμε άλλη μια φουρνιά νέους ηθοποιούς και τραγουδιστές και να ανεβάσουμε στην Νέα Σκηνή του Εθνικού το έργο μας αυτό αναθεωρημένο. Γιατί τα τραγούδια μας δεν έπαψαν ποτέ να είναι αγαπημένα και σήμερα λειτουργούν με ακόμα μεγαλύτερη δύναμη από τότε. Γίνανε κληρονομιά της νέας γενιάς. Αν όμως τότε δυσκολεύτηκα να πείσω τον Λευτέρη να γράψει το θεατρικό μας, σήμερα με την ωριμότητα που έχει- αλήθεια πέρασαν τόσα χρόνια- είμαι σίγουρος πως μπορεί να το συμπληρώσει και να το κάνει λίκνο για να νανουρίσουμε τις ελπίδες νέων ταλέντων. Γιατί δεν έπαψα ποτέ να πιστεύω πως ένα από τα κυριότερα καθήκοντα ενός δημιουργού είναι να ανακαλύπτει και να προάγει τα αληθινά ταλέντα της νέας γενιάς. (1)

Σειρά έχει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο οποίος στο βιβλίο του «Τα τραγούδια γράφουν την ιστορία τους» θυμάται τα όσα συνέβησαν την παράσταση του «Δρόμου», που παιζόταν στην αίθουσα του «Σινεάκ»:

…Χρειάζεται να πω μερικά πράγματα γι’ αυτήν την παράσταση που χάλασε κόσμο στην εποχή της και έκανε τον Απόστολο Κακλαμάνη να φωνάζει μέσα στην κατάμεστη αίθουσα: «Μα αυτό το έργο είναι αντιστασιακή πράξη». Με τον ίδιο τρόπο αντιδρούσε και ο Αναστάσιος Πεπονής. Άλλα και όλος ο κόσμος. Οφείλω να προσθέσω ότι η Κουμιώτη και ο Πουλόπουλος έλεγαν αυτά τα δύο τραγούδια («Μίλα μου για τη Λευτεριά», «Έξι άντρες»), σε μια κρίσιμη στιγμή του έργου, χωρίς μικρόφωνο, και τους αποθέωνε το κοινό.Οι παραστάσεις παίζονταν Δευτέρα, Τρίτη και Παρασκευή, που είχαν ρεπό η Κατίνα Παξινού και ο Αλέξης Μινωτής. (Έπαιζαν το έργο «Η Ήρα και το παγώνι»). Στις παραστάσεις του «Δρόμου» σχηματίζονταν ουρές, που έφταναν ως τη Χαριλάου Τρικούπη! Στις κανονικές παραστάσεις όμως, (Παξινού-Μινωτή) Σάββατο, Κυριακή, Τετάρτη, Πέμπτη, οι θεατές ήταν ελάχιστοι. Αυτό ενόχλησε σφόδρα τον Μινωτή, που έδωσε μια συνέντευξη, μίλαγε για «μπουζουκτσήδες» και μας έβριζε! Καταλαβαίνω όμως την πικρία του. Το άδειο θέατρο είναι πάντα πικρός σύμβουλος.Ο «Δρόμος», αφού παίχτηκε με θριαμβευτική επιτυχία επί τέσσερις μήνες, αιφνιδίως κατέβηκε. Ο Πλέσσας λέει ότι η χούντα εξεβίασε τον θεατρώνη (Τάκης Μακρίδης). Είναι πολύ πιθανόν, γιατί η παράσταση αυτή «ταρακούνησε» τον κόσμο. Πάντως, ουδείς από μας συνελήφθη. Τη νύφη την πλήρωσε μόνον η Μαίρη Χρονοπούλου που σε διάφορες μουσικές παραστάσεις τραγουδούσε το «Έξι άντρες». Κάποιο βράδυ, εκπρόσωπος του συνταγματάρχη Ασλανίδη της είπε ότι, αν δεν κόψει το τραγούδι από το πρόγραμμά της, το καθεστώς θα της κόψει τα μαλλιά…Στο ίδιο βιβλίο ο «Πρόεδρος» αναφέρεται ξεχωριστά σε κάποια από τα τραγούδια του «Δρόμου»:

«Ο τρελός» Στην παιδική μου γειτονιά, είχαμε έναν μεθύστακα, που τον βασανίζαμε. Τον Μπαγιαντέρα. Για να αμυνθεί, μας πετούσε πέτρες από το δρόμο. Έχω μια πληγή από μια τέτοια πέτρα, στο κούτελό μου.

«Πήρα σύννεφο δυο τόπια» Εδώ κάνω επίδειξη «δεξιοτεχνίας». Ριμάρω τη λέξη «τόπια», με το ρήμα «το ’πια». Επίσης «σεβρό» (δέρμα παπουτσιού) με το «σε βρω». Έχει όμως και άλλες τέτοιες εκπλήξεις το τραγούδι. Τραγιάσκα - Αλάσκα, πέτο - σπαρματσέτο, σύννεφο που γίνεται ύφασμα κλπ.

«Η Μυρσίνη βάζει τ’ άσπρα» Το έγραψα για την κόρη του Λοΐζου, που την έχω βαφτίσει. Ο Πλέσσας κατάλαβε την αδυναμία μου και έγραψε ένα πολύ τρυφερό τραγούδι. Όταν παιζόταν ο ΔΡΟΜΟΣ στο θέατρο, όλοι οι θεατές κρατούσαν το ρυθμό με παλαμάκια.

«Το άγαλμα» Είναι ένα από τα πιο δυνατά τραγούδια του ΔΡΟΜΟΥ. Επί σειρά ετών, ακουγόταν σε όλα τα νυχτερινά κέντρα και παιζόταν από ραδιόφωνα και τηλεοράσεις. Κλασική η ερμηνεία του Γιάννη Πουλόπουλου.

«Δώσε μου το στόμα σου» Η Ρένα Κουμιώτη τραγουδούσε σε μια μπουάτ της Πλάκας. Παντελώς άγνωστη. Ο Λοΐζος με πήρε στην μπουάτ για να την ακούσω. Μου άρεσε πολύ η φωνή της. Άρεσε και στου Πλέσσα. Ο Πατσιφάς ενθουσιάστηκε! Την άλλη μέρα, τη βάλαμε στο στούντιο κι έσκισε! Έτσι άρχισε η καριέρα της… (2)
 Σειρά έχει ο Μάκης Δελαπόρτας - ηθοποιός, δισκογραφικός παραγωγός και συγγραφέας- που στο βιβλίο του «Μίμης Πλέσσας, Ένας δρόμος χίλιες νότες» αναφέρεται στην «πρώτη» της Ρένας Κουμιώτη, που έγινε φυσικά στον «Δρόμο»:

Άλλη μια σπουδαία φωνή, που χαρακτηρίστηκε από τη συνεργασία της με τον Μίμη Πλέσσα, είναι σίγουρα εκείνη της Ρένας Κουμιώτη. Το ξεκίνημά της έγινε σε μια μπουάτ της Πλάκας, όταν έτυχε να την ακούσει ένα βράδυ ο Μάνος Λοΐζος. Τον εντυπωσίασε το ξεχωριστό ηχόχρωμα της φωνής της, και μίλησε γι’αυτήν στον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Τότε έψαχναν μια γυναικεία φωνή, για να πει δυο τραγούδια στον δίσκο που επρόκειτο να κυκλοφορήσει από τη Lyra με τίτλο «Ο δρόμος».Πράγματι, ακούγοντάς την ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, διέκρινε πως αυτή η τραγουδίστρια έχει τη στόφα της μεγάλης ερμηνεύτριας, όμως έπρεπε να πει τραγούδια που της ταίριαζαν. Σε μια ακρόαση που έγινε στην Columbia, την άκουσε ο Αλέκος Πατσιφάς, ο διευθυντής της Lyra, και αμέσως της έκλεισε ραντεβού για να την ακούσει κι ο Πλέσσας, που ήταν ο συνθέτης του «Δρόμου». Εκείνη, με απίστευτο τρακ, βρέθηκε στο σπίτι του, στην οδό Ιθάκης, για να κάνει ακρόαση στα τραγούδια. Στο πιάνο την συνόδευσε ο Μίμης, και η Ρένα τραγούδησε μπροστά στους υπόλοιπους συντελεστές, για να κρίνουν αν πραγματικά ταιριάζει με το ύφος του δίσκου. Ο Γιάννης Πουλόπουλος, που ήταν ήδη καθιερωμένος, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος και ο Αλέκος Πατσιφάς. Η τελική απόφαση, βέβαια, ήταν του Μίμη, που ενθουσιάστηκε κι ο ίδιος από την ιδιαίτερη φωνή της και την ξεχωριστή ερμηνεία της. Αμέσως, μπήκαν στο στούντιο και ηχογράφησε τα τραγούδια «Πρώτη φορά» και το «Δώσε μου το στόμα σου». Πράγματι η Ρένα Κουμιώτη είναι η αυθεντική λαϊκή φωνή που σφράγισε με τις ερμηνείες της μια σειρά από δισκογραφικά έργα που άφησαν εποχή, στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Επίσης, το μοναδικό μέταλλο της φωνής της την καθιέρωσε ως την πιο σημαντική έντεχνη τραγουδίστρια ως σήμερα. Η ίδια λέει σχετικά για την πρώτη της φορά: «Εκείνη η μέρα χαράχτηκε βαθιά, μέσα μου, σαν το ξεκίνημα μιας νέας ζωής. Ήξερα καλά ποιος ήταν ο Μίμης Πλέσσας, και ήξερα καλά πόσο δίκαιος και σωστός ήταν, και τότε, όπως και σήμερα. Αν του έκανα πραγματικά, θα μου έδινε τα τραγούδια του “Δρόμου”. Επίσης θυμάμαι πόσο μου συμπαραστάθηκε ο Γιάννης Πουλόπουλος, και πόσο ζεστά με αγκάλιασαν ο Λευτέρης Παπαδόπουλος και ο Αλέκος Πατσιφάς. Εκείνη την ημέρα, υπέγραψα ένα πενταετές συμβόλαιο με τη ΛΥΡΑ και έκανα τις μεγαλύτερες επιτυχίες μου με τον Μίμη Πλέσσα. Του χρωστώ την καριέρα μου, και τον ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε. Γιατί, ξέρω καλά, πως είπα μια από τις τραγουδίστριες που πίστεψε πολύ». (3)

Η περίπτωση της Ρένας Κουμιώτη, είναι μια από τις ελάχιστες, στις οποίες οι πρώτες ηχογραφήσεις τραγουδιστών γίνονται μεγάλες και διαχρονικές επιτυχίες. Συνήθως τα πρώτα τους τραγούδια, περνούν απαρατήρητα και χάνονται στο πέρασμα των χρόνων.

Τριάντα τρία χρόνια μετά, στις 27 Νοεμβρίου 2002, ο «Δρόμος» ξαναπαρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αυτή τη φορά με δυο νεώτερους τραγουδιστές, τον Γιάννη Κότσιρα και την Ελένη Φωτιάδου. Συμμετείχαν οι Σολίστες της Χορωδίας Φίλων της Μοντέρνας Μουσικής του Δημήτρη Παπαδημητρίου και οι Σολίστες της Λαϊκής Ορχήστρας του Μίμη Πλέσσα. Η ενορχήστρωση, διδασκαλία και διεύθυνση ορχήστρας ήταν του συνθέτη. Από τη συναυλία αυτή προέκυψε και μια ζωντανή ηχογράφηση που κυκλοφόρησε σε cd, αλλά και σε συλλεκτικό βινύλιο, σε περιορισμένα αντίτυπα, από τη Minos-Emi. Η συμμετοχή του Γιάννη Κότσιρα ήρθε σαν φυσική συνέπεια της μεγάλης επιτυχίας που έκανε τότε, ξανατραγουδώντας το «Πρώτη φορά», στο διπλό ζωντανό δίσκο του «Live» που κυκλοφόρησε εκείνη τη χρονιά. Η διαφορά στην κατανομή των τραγουδιών, είναι πως ο Κότσιρας λέει το «γυναικείο», στην πρώτη του εκδοχή, «Πρώτη φορά», ενώ η Ελένη Φωτιάδου, εκτός από το «Δώσε μου το στόμα σου» τραγουδά τον «Τρελό» και συμμετέχει στο πρώτο μέρος από την «Φραγκόκλησσα». Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Γιάννης Κότσιρας επιλέχθηκε από τους δημιουργούς για να ερμηνεύσει σε επανεκτέλεση κάποια μεγάλα έργα. Την ίδια χρονιά, το 2002 ξανατραγούδησε στο Ηρώδειο τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη «Το άξιον εστί» σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη και «Πνευματικό Εμβατήριο» του Άγγελου Σικελιανού, που κυκλοφορόρησαν κι αυτά σε cd, ενώ τρία χρόνια αργότερα, στην πρώτη του συνεργασία με τον Θάνο Μικρούτσικο συμμετείχε στη νέα ζωντανή παρουσίαση των έργων «Σταυρός του νότου» και «Γραμμές των οριζόντων» που εκδόθηκαν σε cd και dvd.

Εκτός από την εκτέλεση του Κότσιρα, αρκετά από τα τραγούδια του «Δρόμου» γνώρισαν επανεκτελέσεις στο πέρασμα των χρόνων, από τραγουδιστές όπως ο Γιώργος Νταλάρας, ο Κώστας Μακεδόνας, ο Αντώνης Ρέμος, η Μελίνα Ασλανίδου, ο ίδιος ο Γιάννης Πουλόπουλος και άλλοι.

Τα χρόνια βεβαίως πέρασαν, οι εποχές άλλαξαν και τα τραγούδια του «Δρόμου» γίνανε πολύ πρόσφατα το «Μήλον της έριδος» ανάμεσα στον Λευτέρη Παπαδόπουλο, και τους συντελεστές της νέας παράστασης που πρόκειται να ανέβει τον Φλεβάρη στο θέατρο του «Ελληνικού κόσμου», με το σενάριο και τα τραγούδια του «Δρόμου». Όπως δήλωσε ο κορυφαίος στιχουργός, δεν ερωτήθηκε από κανέναν για τη νέα παρουσίαση του έργου, ενώ ήταν διατεθειμένος να προχωρήσει και σε νομικές διαδικασίες.

Δυστυχώς αυτή δεν ήταν η μόνη φορά που ο «Δρόμος» χωρίστηκε στα δύο. Το περασμένο καλοκαίρι, Μίμης Πλέσσας και Γιάννης Πουλόπουλος, ήρθαν σε ρήξη, αφού με δηλώσεις τους στον τύπο, ο μεν πρώτος ισχυρίσθηκε πως προσκάλεσε τον Πουλόπουλο να τραγουδήσει στη συναυλία που έγινε προς τιμήν του στο Θέατρο Βράχων και εκείνος αρνήθηκε, ο δε Πουλόπουλος υποστήριξε πως ουδέποτε κλήθηκε να τραγουδήσει…

Ανεξάρτητα από όλα αυτά τα δυσάρεστα, που δεν ξέρω κατά πόσο θα τα θυμόμαστε μετά από κάποια χρόνια, τα τραγούδια του «Δρόμου» παραμένουν «φρέσκα», διαχρονικά και, γιατί όχι; ακόμα επίκαιρα…

Πηγές: 1) Mίμης Πλέσσας (Αυτοβιογραφία) («Κάκτος» 1996) 2) Λευτέρης Παπαδόπουλος «Τα τραγούδια γράφουν την ιστορία τους» («Ιανός» 2006) 3) Μάκης Δελαπόρτας «Μίμης Πλέσσας, Ένας δρόμος, χίλιες λέξεις» («Άγκυρα» 2002)

Φωτογραφίες:3) Ρένα Κουμιώτη και Γιάννης Πουλόπουλος
4) Ο Μίμης Πλέσσας με τον Γιάννη Πουλόπουλο, τον Νικολαρέα και την Ρένα Κουμιώτη, από την άφιξή τους στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης για τη μεγάλη συναυλία του «Δρόμου». (Σύμφωνα με μαρτυρία του ηχολήπτη Γιάννη Παπαϊωάννου, αυτή η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στα σκαλοπάτια στα studios 1 & 2 της Columbia)
5) Μίμης Πλέσσας - Λευτέρης Παπαδόπουλος
6) Η Ρένα Κουμιώτη στην πρώτη της εμφάνιση στο θέατρο ΣΙΝΕΑΚ - ΠΑΞΙΝΟΥ στην παράσταση του «Δρόμου» (Οι 4, 5 & 6, προέρχονται από το βιβλίο του Μάκη Δελαπόρτα

Θανάσης Γιώγλου

πηγή http://www.ogdoo.gr/

Ενα κινηματογραφικό ταξίδι μέσα απο το φακό του Θ. Αγγελόπουλου.

Με ελεύθερη είσοδο για τους επισκέπτες του θα γιορτάσει την εθνική επέτειο το Μουσείο της Ακρόπολης

 
Με ελεύθερη είσοδο για τους επισκέπτες του θα γιορτάσει την εθνική επέτειο το Μουσείο της Ακρόπολης, λειτουργώντας από τις 9 το πρωί έως τις 8 το βράδυ με παράλληλες δράσεις.
Την Κυριακή 25 Μαρτίου 2018, το Μουσείο της Ακρόπολης θα γιορτάσει την Εθνική Επέτειο με ελεύθερη είσοδο για όλους τους επισκέπτες τόσο στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου όσο και στην περιοδική έκθεση «Ελευσίνα. Τα μεγάλα μυστήρια».
Οι επισκέπτες θα έχουν την δυνατότητα να παρακολουθήσουν και άλλες παράλληλες δράσεις στο ισόγειο του Μουσείου, όπως την παρουσίαση πινάκων ζωγραφικής με θέμα τους Έλληνες του 1821 και τα αρχαία μνημεία, της συλλογής Μιχάλη & Δήμητρας Βαρκαράκη και την παρουσίαση ζωγραφικής και καλλιγραφίας από Κινέζους καλλιτέχνες του Μουσείου της Σαγκάης.

Οι εκθεσιακοί χώροι του Μουσείου θα παραμείνουν ανοιχτοί από τις 9 το πρωί ως τις 8 το βράδυ, ενώ το εστιατόριο του Μουσείου στο δεύτερο όροφο θα σερβίρει «ελληνικό παραδοσιακό πιάτο».
Πιο συγκεκριμένα για τις παράλληλες δράσεις:
Παρουσίαση πινάκων ζωγραφικής της συλλογής Μιχάλη & Δήμητρας Βαρβαράκη
22 Μαρτίου - 7 Απριλίου 2018
Από την Πέμπτη 22 Μαρτίου έως και το Μεγάλο Σάββατο 7 Απριλίου 2018, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν σε οθόνη στο ισόγειο του Μουσείου μια ειδική προβολή με πίνακες ζωγραφικής με θέμα τους Έλληνες του 1821 και τα αρχαία μνημεία, της συλλογής του Μιχάλη και της Δήμητρας Βαρκαράκη. Στον ίδιο χώρο θα έχουν επίσης την ευκαιρία να θαυμάσουν από κοντά την εξαιρετική ελαιογραφία «Άποψη της Αθήνας από τον Ιλισσό» του ζωγράφου J.J. Frey (1813-1865). Για την είσοδο των επισκεπτών στο χώρο δεν απαιτείται εισιτήριο.

Παρουσίαση ζωγραφικής και καλλιγραφίας από το Μουσείο της Σαγκάης
22 Μαρτίου - 25 Μαρτίου 2018
Στο πλαίσιο της εκθεσιακής δράσης του Μουσείου της Ακρόπολης «Θησαυροί από το Μουσείο της Σαγκάης», από την Πέμπτη 22 Μαρτίου έως και την Κυριακή 25 Μαρτίου 2018, τις ώρες 10 π.μ. έως 12 το μεσημέρι και 1 μ.μ. έως 3 μ.μ., οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν δύο Κινέζους καλλιτέχνες από το Μουσείο της Σαγκάης, οι οποίοι θα ζωγραφίζουν έργα με την παραδοσιακή κινεζική τεχνική και θα γράφουν με την περίφημη κινεζική καλλιγραφία. Για την είσοδο των επισκεπτών στο χώρο δεν απαιτείται εισιτήριο.
http://mobile.in.gr/category/culture/article/1500206639

Τα παράπονα στο δήμαρχο (L'ora Legale ) Trailer FullHD Gr subs

Καλλιμάρμαρο: Αποθεώθηκε ο Μίκης Θεοδωράκης στη συναυλία «Όλη η Ελλάδα για τον Μίκη - 1.000 Φωνές»

 
 Πλήθος κόσμου πλημμύρισε χτες βράδυ το Καλλιμάρμαρο, όπου
πραγματοποιήθηκε μια από τις σημαντικότερες συναυλίες των τελευταίων
ετών: Η ιστορική παράσταση–αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη, με τίτλο «Όλη η
Ελλάδα για τον Μίκη – 1.000 Φωνές», η οποία έφερε κοντά για πρώτη φορά
1.000 χορωδούς από 30 πόλεις της Ελλάδας.

Εκείνο όμως που έδωσε ακόμα μεγαλύτερο παλμό και συγκίνηση στη βραδιά
ήταν η παρουσία του ίδιου του Μίκη Θεοδωράκη, όπως ήταν και η επιθυμία
του, ο οποίος διεύθυνε και δυο τραγούδια: Το «Βρέχει στη Φτωχογειτονιά»
και «Στο περιγιάλι το κρυφό», το δεύτερο μάλιστα πάνω στη σκηνή,
προκαλώντας ρίγη συγκίνησης στο κοινό που τον καταχειροκρότησε.



Ο συνθέτης, που κατέφθασε μέσα στο στάδιο με αυτοκίνητο, παρακολούθησε
τη συναυλία σε αναπηρική καρέκλα λόγω των προβλημάτων υγείας που
αντιμετωπίζει, τα οποία όμως δεν τον πτόησαν. Μάλιστα σηκώθηκε δυο φορές
για να χαιρετίσει τους αμέτρητους θεατές που τον αποθέωσαν, στους
οποίους κάποια στιγμή, όπως έγινε γνωστό από τα μεγάφωνα, θέλησε να πει
μόνο δυο λέξεις («Σας αγαπώ»), δημιουργώντας τη μεγαλύτερη συγκινησιακή
κορύφωση της βραδιάς.








Αριστουργήματα, όπως «Νύχτα μαγικιά», «Μαρίνα», «Του Μικρού Βοριά»,
«Αστέρι μου, φεγγάρι μου», «Όμορφη πόλη», «Χάθηκα», «Μέρα μαγιού μου
μίσεψες», «Δρόμοι παλιοί», «Ανοίγω το στόμα μου», «Της Δικαιοσύνης Ήλιε
Νοητέ», «Μυρτιά», «Μαργαρίτα Μαγιοπούλα», «'Ανοιξε λίγο το παράθυρο»,
«Την πόρτα ανοίγω το βράδυ», «'Ασμα ασμάτων», «Βραδιάζει», «Φεγγάρι
μάγια μου ΄κανες», «Ποιος τη ζωή μου», «Λίγο ακόμα», «Στρώσε το στρώμα
σου», «Δόξα τω Θεώ», «Βάρκα στο γυαλό», «Χρυσοπράσινο φύλλο», αποδόθηκαν
μοναδικά από τη Συμφωνική Μαντολινάτα, την τεράστια χορωδία που
σχηματίστηκε πίσω από τη σκηνή, αλλά και από τους σπουδαίους ερμηνευτές
της παράστασης, τους λυρικούς καλλιτέχνες Τζίνα Φωτεινοπούλου, Ελένη
Βουδουράκη, Αντώνη Κορωναίο, Μπάμπη Βελισσάριο, Παντελή Κοντό και τον
λαϊκό τραγουδιστή Γεράσιμο Ανδρεάτο.



'Ανθρωποι όλων των ηλικιών, μεταξύ των οποίων πάρα πολλοί νέοι, έδωσαν
το παρόν για να τιμήσουν τον σπουδαίο συνθέτη και να τραγουδήσουν,
άλλοτε πιο σιγά κι άλλοτε πιο δυνατά, άσματα που έχουν αφήσει ανεξίτηλα
το ίχνος τους στην ιστορία του τόπου. Αίσθηση δημιούργησαν κάποια
συνθήματα … αγάπης, όπως «Σε αγαπάμε, Μίκη» και «Σε ευχαριστούμε», που
ακούστηκαν σε κενά μεταξύ τραγουδιών, ενώ τα χειροκροτήματα δεν έπαψαν
να κατακλύζουν κάθε τέλος τραγουδιού.



Η ενορχήστρωση και η μουσική διεύθυνση πραγματοποιήθηκε από τον μαέστρο
Παναγή Μπαρμπάτη, ενώ στην παράσταση συμμετείχαν επίσης οι ηθοποιοί
Γιάννης Στάνκογλου και Ιωάννα Παππά, που διάβασαν κείμενα του
βραβευμένου συγγραφέα και ποιητή Γιώργου Μπλάνα. «Οι γενναίοι και οι
τραγουδιστές ανήκουν στην απεραντοσύνη. Η λύρα και το τόξο ανήκουν στην
αιωνιότητα. Μαζί θα πορευτούμε στους αιώνες των Ελλήνων. Μαζί θα
τραγουδάμε. Και ο θάνατος δεν θα έχει πια εξουσία», είπαν μεταξύ άλλων
οι δυο ηθοποιοί που διάβασαν τα κείμενα, στα οποία ο Μίκης Θεοδωράκης,
ως μουσική συνείδηση στο ξύπνημά της, συνομιλεί με την Ελλάδα.

Στη συναυλία παραβρέθηκαν επίσης ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης
Παυλόπουλος, υπό την αιγίδα του οποίου είχε τεθεί η συναυλία, ο πρόεδρος
της Βουλής Νίκος Βούτσης – η Βουλή των Ελλήνων ήταν χορηγός του
προγράμματος της εκδήλωσης – , ο Μανώλης Γλέζος που επίσης
καταχειροκροτήθηκε όταν κατέφθασε στο στάδιο, καθώς και πολλές
σημαντικές προσωπικότητες από την πολιτική και τον πολιτισμό.



Στη συναυλία ακούστηκαν αποσπάσματα από τους κυριότερους ποιητικούς
κύκλους που έχει μελοποιήσει ο μεγάλος συνθέτης, όπως «Μικρές Κυκλάδες»,
«'Αξιον Εστί», «Επιφάνια», «Όμορφη Πόλη», «Αρχιπέλαγος», «Πολιτεία»,
«Λιποτάκτες», «Χαιρετισμοί» και «Γειτονιά των Αγγέλων», όλα σε χορωδιακή
διασκευή του Παναγή Μπαρμπάτη.



Το αφιέρωμα στον χορωδιακό Μίκη Θεοδωράκη έκανε πρεμιέρα στο Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών τον Φεβρουάριο, με δύο αξέχαστες παραστάσεις, τα
εισιτήρια των οποίων εξαντλήθηκαν σε λίγες ώρες. Υπεύθυνος για τους
φωτισμούς στη συναυλία «Όλη η Ελλάδα για τον Μίκη - 1.000 Φωνές» ήταν ο
Λευτέρης Παυλόπουλος, ενώ τη σκηνοθετική επιμέλεια υπέγραψε η Σοφία
Σπυράτου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φωτογραφίες: Eurokinissi/Γιώργος Κονταρίνης
πηγή http://www.zougla.gr
Καλλιμάρμαρο: Αποθεώθηκε ο Μίκης Θεοδωράκης στη συναυλία «Όλη η Ελλάδα για τον Μίκη - 1.000 Φωνές»

Φως στο μυστήριο της ακουστικής της Επιδαύρου – Εξαίρετος ήχος μόνο της Ελληνικής γλώσσας

 

Η εξαίρετη ακουστική για την οποία το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου είναι διάσημο, οφείλεται στα πέτρινα εδώλια του (στα καθίσματα των θεατών), καθώς το σχήμα και η διάταξή τους είναι ιδανικά για το φιλτράρισμα των θορύβων χαμηλής συχνότητας, καταδεικνύει η έρευνα ειδικών επιστημόνων.

Ήδη από τον 1ο π.Χ αιώνα, ο Ρωμαίος αρχιτέκτονας Βιτρούβιος θαύμαζε το πώς οι αρχαίοι Ελληνες είχαν διαρυθμίσει τα καθίσματα της Επιδαύρου «σύμφωνα με την επιστήμη της αρμονίας» για να ακούγονται καθαρότερα οι φωνές των ηθοποιών. Ακόμα και ο παραμικρότερος ψίθυρος στη σκηνή του θεάτρου ακούγεται πεντακάθαρα στις τελευταίες θέσεις σε απόσταση 60 μέτρων.

Εκτός από τις αρχαίες πηγές, «σύγχρονες ακουστικές έρευνες αποδεικνύουν ότι στα αρχαία θέατρα έχουν εφαρμοστεί βασικές αρχές σχεδιασμού που εξασφαλίζουν ηχοπροστασία, ακουστική ζωντάνια, διαύγεια και καταληπτότητα του θεατρικού λόγου. Μια από τις βασικότερες αρχές είναι η ενίσχυση της φωνής με έγκαιρες, θετικές ηχοανακλάσεις επάνω σε στοιχεία του θεάτρου (δάπεδο ορχήστρας, πρόσοψη κτιρίου σκηνής, λογείο), για την εξασφάλιση ενός φυσικού, αυτοδύναμου (παθητικού) μεγαφώνου, που αναπληρώνει τις ενεργειακές απώλειες, κυρίως στα υψηλότερα καθίσματα του κοίλου».

Oι υπολογισμοί τους έδειξαν ότι οι κλιμακωτές θέσεις του θεάτρου λειτουργούν ως ηχητικό φίλτρο, καθώς το σχήμα τους είναι ιδανικό για να καταστέλλει τους ήχους χαμηλής συχνότητας, κύριο συστατικό του θορύβου. Η διάταξη των θέσεων, που θυμίζει τα πάνελ ηχομόνωσης σε σχήμα αβγοθήκης, φιλτράρει τις συχνότητες κάτω από 500 Hertz, όπως το μουρμούρισμα του κοινού και το θρόισμα των φύλλων.

Η εξασθένιση των χαμηλών συχνοτήτων επιτρέπει να ακούγονται πλουσιότερες οι φωνές των ηθοποιών, που αποτελούνται κυρίως από υψηλές συχνότητες. Η αφαίρεση των χαμηλών τόνων από τις φωνές δεν δημιουργεί πρόβλημα, καθώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να συμπληρώνει τις συχνότητες που λείπουν – ένα φαινόμενο που αξιοποιείται σε ηχεία μικρού όγκου τα οποία ακούγονται στο αφτί πολύ μεγαλύτερα.

Οι ερευνητές παραδέχονται ότι η παρουσία κοινού στο θέατρο πιθανότατα θα άλλαζε την ακουστική του με τρόπο που δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί, λόγω του περίπλοκου σχήματος και της ανομοιογένειας του ανθρώπινου σώματος. Υποστηρίζουν όμως ότι τα συμπεράσματά τους για το θέατρο της Επιδαύρου θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στο σχεδιασμό σταδίων με καλύτερη, φυσική ακουστική.

Η λέξη Επίδαυρος σημαινει «Δρα Επι της Αυρας»…

Δεν είναι τυχαία και η ύπαρξη των Ασκληπιείων εκεί, που έχει να κάνει με τον ήχο, την ακουστική, την επίγεια μουσική αρμονία η οποία συγχρονίζεται με την συμπαντική μουσική αρμονία και την ίαση.

Η ακουστική λοιπόν στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου έχει το αξιοπερίεργο, ότι έτσι όπως ακούγονται καθαρά τα Ελληνικά εκεί, δεν μπορούν να ακουστούν άλλες γλώσσες, υπάρχει δηλ. κάποιου είδους συντονισμού του ήχου, της Μαθηματικής Ελληνικής γλώσσας, του χώρου και της ακουστικής, και αυτό γιατί η Ελληνική γλώσσα είναι μουσική γλώσσα.

Γνωστή δε η σχέση μεταξύ μουσικής αρμονίας και των μαθηματικών και των μαθηματικών με την αρμονία του σύμπαντος, όπως επίσης γνωστό είναι ότι στην αρχαία Ελλάδα η μουσική, η αριθμητική η γεωμετρία και η αστρονομία ήταν αδελφές επιστήμες.

ellhnikhkosmokratoria.com

«Σας χαιρετώ, δεν μπορώ να σας καλέσω στην κηδεία μου»

 

Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του, «Μονόλογοι στις λυκαυγές», ο Μίκης Θεοδωράκης κάλεσε φίλους στο σπίτι του στην Ακρόπολη, κάνοντας αναδρομή στη ζωή του και εκφράζοντας την ανησυχία του για το μέλλον της χώρας, όπως επίσης και για τους χειρισμούς του ΣΥΡΙΖΑ.

Η φράση που κλείνει το τελευταίο του βιβλίο είναι «ο Χάρος είναι φιλαράκος μου», με τον επίλογο να βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος. «Σας χαιρετώ, δεν ξέρω πότε θα τα ξαναπούμε, δεν μπορώ να σας καλέσω στην κηδεία μου», είπε, εκφράζοντας την επιθυμία του να πάει στο Βραχάτι.
«Εδώ και πολύ καιρό είμαι πλήρης ημερών», είπε στην παρουσίαση του βιβλίου του, σημειώνοντας πω ο Χάρος τον έχει «καλέσει σε χορό μέσα από το τραγούδι του ‘Περιβόλια’».
«Ό,τι και αν γίνει τον Χάρο θα τον νικήσω, κι ας έρθει, είναι φιλαράκος μου», είπε αφήνοντας αποσβολωμένους του φίλους του και τόνισε ότι, η παρηγοριά του είναι ότι θα ξαναδεί τους δικούς του.
πηγή http://www.koutipandoras.gr

Σὲ περιμένω παντοῦ – Τάσος Λειβαδίτης

Κι ἂν ἔρθει κάποτε ἡ στιγμὴ νὰ χωριστοῦμε, ἀγάπη μου,
μὴ χάσεις τὸ θάρρος σου.
Ἡ πιὸ μεγάλη ἀρετὴ τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι νὰ ᾿χει καρδιά.
Μὰ ἡ πιὸ μεγάλη ἀκόμα, εἶναι ὅταν χρειάζεται
νὰ παραμερίσει τὴν καρδιά του.

Τὴν ἀγάπη μας αὔριο, θὰ τὴ διαβάζουν τὰ παιδιὰ στὰ σχολικὰ βιβλία, πλάι στὰ ὀνόματα τῶν ἄστρων καὶ τὰ καθήκοντα τῶν συντρόφων.
Ἂν μοῦ χάριζαν ὅλη τὴν αἰωνιότητα χωρὶς ἐσένα,
θὰ προτιμοῦσα μιὰ μικρὴ στιγμὴ πλάι σου.

Θὰ θυμᾶμαι πάντα τὰ μάτια σου, φλογερὰ καὶ μεγάλα,
σὰ δύο νύχτες ἔρωτα, μὲς στὸν ἐμφύλιο πόλεμο.

Ἄ! ναί, ξέχασα νὰ σοῦ πῶ, πὼς τὰ στάχυα εἶναι χρυσὰ κι ἀπέραντα, γιατὶ σ᾿ ἀγαπῶ.

Κλεῖσε τὸ σπίτι. Δῶσε σὲ μιὰ γειτόνισσα τὸ κλειδὶ καὶ προχώρα. Ἐκεῖ ποὺ οἱ φαμίλιες μοιράζονται ἕνα ψωμὶ στὰ ὀκτώ, ἐκεῖ ποὺ κατρακυλάει ὁ μεγάλος ἴσκιος τῶν ντουφεκισμένων. Σ᾿ ὅποιο μέρος τῆς γῆς, σ᾿ ὅποια ὥρα,
ἐκεῖ ποὺ πολεμᾶνε καὶ πεθαίνουν οἱ ἄνθρωποι γιὰ ἕνα καινούργιο κόσμο… ἐκεῖ θὰ σὲ περιμένω, ἀγάπη μου!

πηγήhttps://mikreskathimerinesstories.wordpress.com